سفیدبالک پنبه(Hem. Aleyrodidae) Bemisia tabaci، یکی از مهم ترین آفات محصولات کشاورزی در سراسر جهان است که با تغذیه از شیره گیاهی و انتقال عوامل بیماری زای گیاهی، خسارت اقتصادی قابل توجهی بویژه به محصولات گلخانه ای وارد می کند. قارچ Beauveria bassiana یکی از مهم ترین عوامل بیماری زای حشرات است که به طور موفق در کنترل بیولوژیکی آفات استفاده شده است. این قارچ کارایی بالایی در کنترل جمعیت های مختلف سفیدبالک، به ویژه در شرایط گلخانه ای، نشان داده است. همچنین در کنار کنترل بیولوژیک القاکننده های مقاومت گیاهی با کاهش حساسیت گیاه به عوامل زنده مخرب نقش مهمی در حفاظت گیاهان ایفا می کنند. هدف این پژوهش، ارزیابی میزان سازگاری و یا وجود اثر سینرژیستی ناشی از کاربرد همزمان پیپرونیلیک اسید و قارچ B. bassiana در کنترل سفیدبالک پنبه، در کشت گوجه فرنگی است. گیاه گوجه فرنگی با پیپرونیلیک اسید 1000 میکرومولار تیمار شد. در اثر تیمار گیاه گوجه فرنگی، فواصل میان گره، طول برگ، ارتفاع گیاه و وزن خشک اندام های هوایی و زیرزمینی نمونه تیمار نسبت به شاهد، افزایش معنی داری نشان داد. میزان فنول گیاه تیمار نسبت به شاهد، تغییری نکرد. ارزیابی سمیت حاد پیپرونیلیک اسید روی پوره های سفیدبالک با اسپری روی برگ گوجه فرنگی، صورت گرفت. اگرچه مرگ و میر پس از 24 ساعت به صورت تجمعی افزایش یافت؛ تفاوت تیمار و شاهد از لحاظ آماری معنی دار نبود. همچنین ارزیابی سمیت مزمن پیپرونیلیک اسید بر سفیدبالک پنبه با بررسی میزان تخم گذاری و تفریخ تخم صورت گرفت. هر دو پارامتر در حشرات تیمار شده کاهش یافت؛ اما این کاش از لحاظ آماری معنی دار نبود. پارامترهای مرتبط با شایستگی سفیدبالک پنبه تغذیه کننده از گیاهان تیمار شده با پیپرونیلیک اسید مورد بررسی قرار گرفت. پارامترهای نرخ ذاتی افزایش جمعیت و باروری کل حشرات تیمار شده، به ترتیب 51 و 47 درصد نسبت به شاهد، از لحاظ آماری کاهش معنی دار نشان داد. طول دوره جنینی، پوره های سن یک و دو به ترتیب 17، 20 و 10 درصد در گروه تیمار نسبت به شاهد، افزایش معنی دار داشت. طول دوره پیش از بلوغ، کل دوره پیش از تخم گذاری و مدت زمان دوبرابر شدن جمعیت حشرات تیمار شده، به ترتیب 9، 8 و 99 درصد افزایش معنی داری نسبت به حشرات شاهد، نشان داد. اثر قارچ B. bassiana بر پوره های سن دو و بالغین سفیدبالک پنبه پرورش یافته روی گیاهان تیمار شده با پیپرونیلیک اسید، بررسی شد. میزان غلظت مورد نیاز قارچ برای مرگ و میر 50 درصدی حشرات ( LC50 ) در شرایطی که پوره های سن دو و حشرات بالغ روی گیاهان تیمار شده با پیپرونیلیک اسید پرورش یافته بودند نسبت به حشرات گروه شاهد که روی گیاهان تیمار نشده پرورش یافته بودند، کاهش معنی داری داشت. نتایج تحقیق حاضر نشان داد که القاکننده مقاومت گیاهی، اسید پیپرونیلیک، علاوه بر کاهش شایستگی سفیدبالک پنبه، می تواند حساسیت آن به قارچ بیماری زای bassiana B. را افزایش دهد و در برنامه های کنترل تلفیقی آفات مورد توجه قرار بگیرد.