گوجه‌فرنگی یکی از مهم ترین سبزیجات میوه ای در جهان از نظر ارزش تغذیه ای و اقتصادی می‌باشد. مصرف آن با توجه به افزایش تصاعدی جمعیت کره زمین رو به افزایش است. به علت کمبود آب و زمین¬های قابل کشت و تغییر اقلیم باید به تولیدات گلخانه و افزایش تولید تحت شرایط نور مصنوعی روی آورد. به همین دلیل اصلاح ارقامی که رشد و بازده مناسب در شرایط نور مصنوعی دارند از اهداف جدید اصلاح نباتات می¬باشد. بر همین اساس، این مطالعه در راستای تشکیل جمعیت ها و شناسایی ترکیبات برتر از ژنوتیپ‌های پاسخ داده به نور LED حاصل مطالعات قبل و همچنین انتخاب روش اصلاحی و شناسایی نحوه عمل ژن¬ها برای کنترل برخی صفات عملکردی و کیفیتی گیاه گوجه‌فرنگی انجام شد. پنج ژنوتیپ حاصل تحقیقات قبل شامل 3 رقم تجاری ساخیا، هانا و هیوا و دو لاین خالصG16 و G17 پس از یک نسل خودگشنی، به صورت متقابل تلاقی داده شدند. سپس نتاج حاصل در قالب طرح ژنتیکی دای آلل کامل 5×5 با استفاده از طرح آزمایشی بلوک های کامل تصادفی مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج بدست آمده نشان داد که ژنوتیپ‌ها تنوع ژنتیکی قابل توجهی در صفات مورد مطالعه داشتند زیرا اثر ژنوتیپ برای همه صفات معنی‌دار شد. مقایسه میانگین ژنوتیپ‌ها برترین ژنوتیپ را مشخص کرد. از نظر عملکرد ژنوتیپ 10 حاصل تلاقی هانا و هیوا، تعداد میوه ژنوتیپ 26 حاصل تلاقی G17 و هیوا، میانگین وزن تک میوه ژنوتیپ 15 حاصل تلاقی هیوا و هانا، وزن تک میوه شاخص ژنوتیپ 1 (والد ساخیا)، ضخامت پریکارپ ژنوتیپ 22 حاصل تلاقی هانا و G17، قطر میوه ژنوتیپ 34 حاصل خودگشنی هانا، طول میوه ژنوتیپ 17 حاصل تلاقی هیوا و G17، تعداد حفره ژنوتیپ 27 حاصل تلاقی G17 و G16، مواد جامد محلول ژنوتیپ 9 حاصل تلاقی هانا و ساخیا و از نظر سفتی میوه ژنوتیپ 20 حاصل G16 و هانا برترین ژنوتیپ‌ها بودند. نتایج همبستگی ارتباط معنی‌دار عملکرد با اجزای عملکرد را نشان داد. همچنین قطر و طول میوه با ضخامت پریکارپ و تعداد برچه ارتباط داشت. بر اساس تجزیه ژنتیکی انجام شده به روش گریفینگ، اثر ژنوتیپ، والد و هیبرید برای صفات عملکردی معنی‌دار شد. همچنین آثار ترکیب‌پذیری عمومی (GCA) و خصوصی (SCA) و ترکیب‌پذیری متقابل (RCA) نیز برای صفات عملکردی معنی‌دار شدند. بر اساس پارامترهای ژنتیکی محاسبه شده، وراثت‌پذیری عمومی بالایی برای عملکرد و اجزای آن بدست آمد اما با توجه به بیشتر بودن واریانس غالبیت نسبت به واریانس افزایشی، وراثت‌پذیری خصوصی پایینی برای صفات محاسبه شد. همچنین به علت کوچکتر از 1 بودن نسبت واریانس ترکیب‌پذیری عمومی به خصوصی و نزدیکی نسبت بیکر و نسبت هانگ و هالند به صفر، اثر ژن¬های غالبیت بیشتر از ژن¬های افزایشی بود. با توجه به آثار ترکیب‌پذیری عمومی، والد 13 (هیوا) بهترین و والد 1 (ساخیا) بدترین در بین والدین برای تمامی صفات بودند و والد 18(G16) بهترین والد از نظر عملکرد بود. اما با توجه به آثار ترکیب‌پذیری خصوصی، هیبرید 1×23 (ترکیب ساخیا و G17) ارزشمندترین هیبرید تولید شده بود. همچنین این هیبرید هتروزیس مثبت و معنی‌داری نسبت به والد برتر از خود نشان داده بود. پس از آن در رتبه¬های دوم و سوم هیبریدهای 18×13 و 8×13 برترین هیبریدها بخصوص از نظر عملکرد بودند. در این مطالعه آثار مادری معنی‌دار شد اما هتروزیس ترکیب¬های متقابل علیرغم بالا بودن میزان هتروبلتیوزیس، معنی‌دار نبود. نتایج این مطالعه نشان داد که برای انتخاب والد مناسب برای تولید هیبرید نباید صرفا به اثر ترکیب‌پذیری عمومی آن والد توجه کرد بلکه باید به ترکیب آن با سایر والدین نیز توجه داشت. همچنین با توجه به مطالعات قبلی و نتایج این مطالعه باید بیان کرد که هر دو عمل ژن (افزایشی و غالبیت) در کنترل صفات تاثیر گذارند ولی انتخاب هیبرید برای تولید ارقام پایدارتر، مناسب تر از تولید ارقام خالص یا مرکب است. کلمات کلیدی:گوجه‌فرنگی،ترکیب‌پذیری، LED، گریفینگ، عملکرد، اجزای عملکرد، کیفیت میوه