نفیسه سلطانی زاده
در این پژوهش چاپ جوهرافشان زیستی لایه آنتی اکسیدان و آنتی میکروبیال روی بسته بندی ماهی با هدف افزایش عمر ماندگاری ماهی انجام شد. به همین منظور چهار غلظت از جوهر زیستی بر پایه آب شامل پلی وینیل پیرولیدون(PVP) در دو سطح 3 و 4 درصد و همچنین اسانس رزماری و اسانس آویشن در دو سطح 4 و 4/2 درصد و مقدار ثابت تویین بصورت نانو امولسیون ساخته شد. سپس ارزیابی های مربوط به جوهر از جمله پایداری آن طی زمان، ویسکوزیته، کشش سطحی، پایداری حرارتی، اندازه گیری بار سطحی و اندازه ذرات، اندازه گیری حداقل غلظت ممانعتکنندگی و حداقل غلظت کشندگی و فعالیت آنتی اکسیدانی انجام گرفت. فعالیت آنتی اکسیدانی به روش رادیکال DPPH و پایداری حرارتی به روش گرماسنجی روبشی تفاضلی(DSC) انجام شد. خاصیت آنتی اکسیدانی جوهرهای با درصد اسانس 4 درصد نسبت به سایر جوهر ها بالاتر بود (54/016/75 درصد). همچنین جوهرهای با 3 درصد پلی وینیل پیرولیدون، ویسکوزیته و کشش سطحی نزدیک تری به جوهر استاندارد ساخته شده توسط شرکت سازنده ی پرینتر داشتند. پایداری جوهر های با 3 درصد پلی وینیل پیرولیدون و 4 درصد اسانس در طی صد روز نسبت به بقیه جوهر ها بیشتر بود. در نتیجه جوهر زیستی با درصد پلی وینیل پیرولیدون 3 درصد و اسانس 4 درصد بعنوان جوهر بهینه انتخاب شد. همچنین در این پژوهش سه نوع بستر شامل پلی اتیلن، پلی اتیلن اصلاح شده با پلاسما و پلی وینیل کلراید مورد بررسی قرار گرفتند و ویژگی هایی نظیر زبری سطح و زاویه تماس برای هر یک ارزیابی شد . پلی وینیل کلراید از نظر زبری سطح و زاویه تماس بخاطر آبدوستی زیاد و چاپ یکنواخت تر جوهر روی آن، نسبت به بقیه نتایج بهتری نشان داد و در نهایت بعنوان بهترین بستر برای چاپ مشخص شد. فرایند چاپ جوهر زیستی با استفاده از پرینتر جوهرافشان HP روی بسترها انجام شد و ارزیابیهای چاپ از جمله بررسی میکروسکوپی چاپ، بررسی عدد اونسورگ و اثر حلقه ی قهوه انجام گردید. در این پژوهش از ماهی شیر سکن به منظور انجام آزمایشات انبار مانی استفاده گردید. بسترها پس از چاپ در سطح بالا و پایین ماهی قرار گرفتند و ماهی به مدت 8 روز در دمای 4 درجه سلسیوس نگهداری شد و هر 2 روز مورد ارزیابی قرارگرفتند. اگرچه pH ماهی در نمونه های شاهد به صورت افزایشی بود اما در بسته های دارای چاپ زیستی ابتدا بصورت کاهشی بود و پس از آن شروع به افزایش کرد. خروج خونابه در بسته های دارای چاپ در طی انبارمانی به میزان قابل توجهی کمتر از نمونه های بدون چاپ بود. افت پخت و ظرفیت نگهداری آب طی دوره ی انبار مانی کاهش یافت ولی در بسته های دارای چاپ این کاهش کمتر اتفاق افتاد. شاخص اکسیداسیون و میزان ازت فرار روند افزایشی داشته است ولی این روند در ماهی های بسته بندی شده در بسته های دارای چاپ جوهر زیستی بطور معنی داری کمتر بود. در این مطالعه، آزمون مهار رشد میکروبی برای استافیلوکوکوس اورئوس و اشریشیا کلی انجام شد که در مورد اشریشیا کلی هیچ گونه رشدی مشاهده نشد در این پروژه آزمون رشد میکروبی برای استافیلو کوکوس اورئوس و اشرشیاکلی انجام شد و در این آزمون هیچ گونه رشد اشرشیا کلی مشاهده نشد. از روز دوم، شمارش کلی میکروارگانیسم ها بین نمونه های بدون چاپ و نمونه های دارای چاپ اختلاف معنی داری را نشان داد. در حالی که بار میکروبی در نمونه های بدون چاپ به مقادیری معادل با Log CFU/g 5/9 رسید، در نمونه های چاپ دار، مقدار رشد میکروبی معادل با Log CFU/g 4/7 بود که نشان میدهد نمونه های ماهی تا پایان زمان نگهداری همچنان قابل مصرف بودند. در ارزیابی رنگ ماهی، میزان روشنایی (L*) پس از دو روز انبارداری افزایش و سپس کاهش یافت، اما در بسته های دارای چاپ، کاهشL* با سرعت کمتری اتفاق افتاد که می تواند نشان دهنده کنترل بهتر اکسیداسیون باشد. در تمام روزهای آزمایش، ماهی های موجود در بسته های دارای چاپ، قرمزی (a*) بیشتری نسبت به نمونه های بدون چاپ داشتند. همچنین، شاخص b* در نمونه های چاپ دار به طور معنی داری بیشتر از نمونه های بدون چاپ بود که این افزایش نه تنها ناشی از واکنش های تخریبی نیست، بلکه تا حد زیادی از ترکیبات رنگی طبیعی موجود در اسانس ها نشأت می گیرددر ارزیابی رنگ ماهی، میزان روشنایی پس از دو روز انبارداری افزایش یافت و سپس کم شد ولی در بسته های دارای چاپ، کاهش L* روند آرام تری داشت که می تواند نشانه ی کنترل اکسیداسیون باشد. در تمام روزها، ماهی هایی که در بسته های دارای چاپ قرار داشتند قرمزتر (a* بالاتر) از نمونه هایی بودند که در بسته های بدون چاپ قرار داشتند. شاخصb* نیز در نمونه های چاپدار به طور معنی داری بیشتر از نمونه های بدون چاپ بود که این افزایش نه تنها حاصل واکنش های تخریبی نیست، بلکه تا حد زیادی ناشی از وجود ترکیبات رنگی طبیعی موجود

