شناسایی دقیق باكتری های بیمارگر گیاهی مرتبط با بیماری سوختگی برگ پیاز در استان اصفهان
تاریخ دفاع
مقطع تحصیلی
كارشناسی ارشد
گروه آموزشی
گیاهپزشكی
استاد
مسعود بهار
طی سالهای اخیر، در مزارع تحت پوشش آبیاری بارانی مناطق تیران، دامنه، داران و سمیرم اصفهان، یک نوع بیماری باکتریایی سوختگی در برگ¬های پیاز(Allium sp.) رایج شده است که خسارت قابل توجهی به تولید این محصول وارد مینماید. علایم اولیه بیماری به¬ صورت لکههای سفید دوکی در برگ¬ها بروز میکند. با پیشرفت بیماری، این لکهها ابتدا آبسوخته و سپس نکروزه شده و با پیوستگی به هم، سوختگی (بلایت) کامل برگ¬ها ظاهر می¬شود. با کشت جداگانه سوسپانسیون ترشحات (ooze) باکتریایی از لکه های سفید (A)، نکروز (B) و بلایت برگی (C) هر 57 نمونه پیاز جمع¬آوری شده، یک باکتری گرم منفی با کلنی¬های کرم رنگ، دوکی شکل، غیر¬فلورسنت و کند¬¬ رشد بصورت غالب روی محیط¬های کشت Nutrient Agar و King’B رشد نمود. این جدایه¬های باکتریایی به دست آمده از هر نوع لکه در هر کدام از نمونهها، الگوی تکثیر DNA یکسانی در آزمون¬های انگشت نگاری ژنتیکی با ERIC و BOX داشتند و تفاوتی بین آنها مشاهده نشد. در آزمون بیماریزایی نماینده¬های منتخب این جدایه¬های باکتریایی روی برگ¬های پیاز و پیازچه، طی دو هفته لکه¬های سفیدی ظاهر شد که به تدریج حالت نکروز به خود گرفتند. شباهت توالی¬یابی نوکلئوتیدی ناحیه16S rRNA، ژن تولید کروناتین (cfl) و هر کدام از ژن¬های خانه¬دار gyrB وrpoD در جنس سودوموناس نشان داد که این جدایه¬های باکتریایی در حدی بالاتر از %99 به باکتریهایP. syringae pv. alliifistulosi و P. coronafaciens شباهت دارندکه به ترتیب به عنوان عوامل بلایت برگی و زردی جوانه پیاز گزارش شدهاند. در ترسیم درخت فیلوژنتیکی بر اساس توالی ژن¬های خانه¬داری gyrB، rpoD و glt1، جدایههای باکتریهای عامل سوختگی باکتریایی پیاز اصفهان با جدایههای P. syringae pv. alliifistulosi یک شاخه تشکیل دادند که در مجاورت استرین های P. coronafaciens و P. syringae pv. tremae قرار داشت. در ادامه آزمایشات، با استفاده از جفت آغازگر hrpZ group IV یک قطعه 780 نوکلئوتیدی در جدایههای باکتریایی پیاز اصفهان تکثیر شد که نشان دهنده وابستگی آنها به گروه IV باکتریهای P. syringae بود. از آنجایی که،P. syringae pv. tremae عضو شاخص گروه V شناخته میشود و تاکنون گزارشی از آن به عنوان عامل بیماری گیاهان خانواده پیاز ارائه نشده است، تعلق جدایههای اصفهان به P. syringae pv. tremae منتفی شد. همچنین، با توجه به اختلاف علایم در برگهای پیاز (ایجاد زردی برگ با P. syringae pv. coronafaciens در مقابل بلایت برگ پیاز های اصفهان)، توانایی تولید فلورسین و هیدرولیز آسکولین پاتووار coronafaciens P.برخلاف غیرفلورسنت بودن و ناتوانی هیدرولیز آسکولین جدایههای اصفهان، حضور پلاسمید pCOR1 در باکتری عامل بیماری Yellow bud و عدم ردیابی آن در جدایههای باکتریایی اصفهان، احتمال اولیه مبنی بر دخالت P. syringae pv. coronafaciens در بروز بیماری بلایت برگهای پیاز استان اصفهان از میان رفت. شباهت %100 توالی جدایههای باکتریایی پیاز اصفهان با جدایههای P. syringae pv. alliifistulosi، قرار گرفتن آنها در یک شاخه درخت فیلوژنتیکی، تعلق هر دو باکتری به گروه IV از P. syringae ، حضور ژن کروناتین در هر دو گروه و تکثیر قطعه bp230 DNA (همولوگی %100) در جدایههای باکتریایی پیاز اصفهان با جفت آغازگر اختصاصی توصیه شده برای شناسایی P. syringae pv. alliifistulosi، تایید نمودکه شناسایی عامل بیماری سوختگی باکتریایی برگ¬های پیاز در استان اصفهان تحت عنوان P. syringae pv. alliifistulosi منطقی میباشد. با این وجود، فلورسنت بودن و عدم بیماریزایی P. syringae pv. alliifistulosi روی گیاهان گندمیان در مقابل غیرفلورسنت بودن و قدرت بیمارگری جدایههای باکتریایی بلایت برگی اصفهان بر روی گندم، جو، چاودار و یولاف نشان داد که آنها با همدیگر تفاوتهایی نیز دارند که نیازمند بررسیهای بیشتری است.
کلمات کلیدی: سوختگی باکتریایی برگ پیاز، کروناتین، ژن¬های خانه¬دار، P. syringae pv. alliifistulosi

