الگوی بهینه تجارت محصول زعفران ایران با تأكید بر پایداری منابع آب
تاریخ دفاع
مقطع تحصیلی
كارشناسی ارشد
گروه آموزشی
توسعه روستایی
استاد
علیرضا علی پور
هدف: یکی از مسائل حیاتی برای هر جامعه و خصوصاً تولیدکنندگان محصولات کشاورزی دسترسی پایدار به منابع آبی است. این موضوع برای کشور ایران به دلیل کمبود منابع آبی بیشتر حائز اهمیت است. اهمیت این موضوع ازیکطرف و لزوم حفظ و ارتقای رفاه اجتماعی تولیدکنندگان و مصرفکنندگان محصولات کشاورزی از طرف دیگر زمینه انجام پژوهشی را فراهم آورده است که دو مقوله پایداری منابع آبی و رفاه اجتماعی آحاد جامعه را مورد بررسی قرار دهد؛ بدین منظور، پژوهش حاضر با هدف بهینهسازی الگوی تجارت محصول زعفران ایران و با تأکید بر پایداری منابع آبی طراحی شده است.
روش: بهمنظور دستیابی به اهداف موردنظر در این پژوهش از روشهای برنامهریزی ریاضی و مفاهیم رفاه اجتماعی و ردپای آب استفاده شده است. برایناساس، بازار محصول زعفران ایران به تفکیک استانهای مختلف در قالب یک تعادل فضایی و در سناریوهای مختلف کاهش ردپای آب شبیهسازی شد و دو هدف حداکثرسازی رفاه اجتماعی و حداقلسازی ردپای آب کل در تولید زعفران مورد ارزیابی قرار گرفت.
یافتهها: نتایج این پژوهش بهصورت کلی نشان میدهد که تحقق دو هدف افزایش رفاه اجتماعی و کاهش ردپای آب بهصورت همزمان ناممکن است و با کاهش ردپای آب از میزان رفاه اجتماعی نیز کاسته میشود؛ بهگونهای که با کاهش ردپای آب به میزان ثابت در سناریوهای مختلف بهصورت فزاینده و غیرخطی از میزان رفاه اجتماعی جامعه کاسته میشود.
نتیجهگیری: نتایج این پژوهش نشان داد که با کاهش ردپای آب در سناریوهای 10%، 20%، 30%، 40% و 50% به ترتیب در حدود 95/0%، 80/3%، 56/8%، 16/15% و 72/23% از میزان رفاه اجتماعی کل جامعه کاسته میشود. در نتیجه استنباط میشود که بدون افزایش بهرهوری و کارایی مصرف آب در تولید محصول زعفران، کاهش مصرف ردپای آب در تولید این محصول صرفاً منجر به کاهش رفاه اجتماعی خواهد شد. بر این اساس، پیشنهادهای کاربردی مورد نظر این پژوهش بهمنظور افزایش بهرهوری در مصرف آب و حفظ و ارتقای رفاه اجتماعی به صورت همزمان مورد تأکید قرار گرفت.
کلیدواژهها: رفاه اجتماعی، ردپای آب، تعادل فضایی، تجارت زعفران، ایران

