مطالعه حاضر با هدف بررسی تاثیر افزودن پری بیوتیک و اسیدفایر بر عملکرد، وزن نسبی اندام ها، پاسخ های ایمنی، جمعیت میکروبی دستگاه گوارش و اسید های چرب کوتاه زنجیر (SCFA) سکوم جوجه های گوشتی و استحکام استخوان درشت نی صورت گرفت. برای این منظور، تعداد 1260 قطعه جوجه گوشتی خروس یک روزه سویه راس 308 استفاده گردید و پرندگان بصورت تصادفی در بین 9 تیمار با 5 تکرار و 28 قطعه در هر تکرار در قالب یک طرح فاکتوریل 3×3 توزیع شدند. تیمارهای غذایی مورد استفاده شامل سه سطح پری بیوتیک (0 ،5/0 و 1 گرم در کیلوگرم خوراک) و سه سطح اسیدیفایر (0، 75/0 و 5/1 گرم در کیلوگرم خوراک) در طول دوره 42 روزه آزمایش در جیره پرندگان استفاده شد. افزایش وزن ، خوراک مصرفی و ضریب تبدیل خوراک به صورت دوره ای اندازه گیری شد. در پایان آزمایش یک قطعه پرنده از هر تکرار به صورت تصادفی انتخاب و کشته شد. وزن نسبی لاشه و اندام های موثر در سیستم ایمنی به صورت درصدی از وزن بدن اندازه گیری شد. اسیدیته محتویات سنگدان و ایلئوم و جمعیت میکروبی انتهای ایلئوم روده باریک و میزان اسید های چرب کوتاه زنجیر در سکوم، استخوان درشت نی پای چپ نیز مورد بررسی قرار گرفت. تیتر آنتی بادی علیه ویروس نیوکاسل- آنفولانزا و گلبول قرمز گوسفندی در فواصل زمانی مشخص پس از واکسیناسیون های مربوطه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج آزمایش نشان داد که افزودن مکمل پری بیوتیک در 10روز ابتدای دوره باعث کاهش ضریب تبدیل شد و در سطح 75/0 اسیدیفایر بیشترین افزایش وزن روزانه مشاهده شد (05/0>p) و اثرات متقابل نشان داد که بیشترین افزایش وزن روزانه در تیمار با بالاترین سطح اسیدیفایر و پری بیوتیک مشاهده شد و پایین ترین سطح ضریب تبدیل غذایی مربوط به تیماری حاوی 1گرم پری بیوتیک و 75/0 گرم اسیدیفایر در جیره بود (05/0>p). تیمارهای آزمایشی در دوره رشد هیچ تاثیر معنی داری بر شاخص های عملکردی نداشتند (05/0

p). در کل دوره آزمایشی نیز اختلاف معنی داری بین تیمار ها مشاهده نشد (05/0

p). تیتر آنتی بادی علیه گلبول قرمز گوسفندی (SRBC) تیتر کل و تیتر IgG تنها در دوره اول تحت تاثیر تیماری های آزمایشی قرار گرفت (05/0>p). در بررسی مورفولوژی روده با افزایش پری بیوتیک طول پرز افزایش یافته و در اثر متقابل بین تیمارها کمترین میزان طول پرز مربوط به تیمار شاهد بود (05/0>p) و خصوصیات طول و وزن و مقاومت استخوان درشت نی پای چپ نیز تحت تاثیر تیمارهای آزمایشی قرار گرفت (05/0>p). به طور کلی نتایج این مطالعه نشان می دهد که استفاده از ترکیبات پری بیوتیک و اسیدیفایر در جیره مرغ های گوشتی می تواند باعث بهبود مورفولوژی روده و تکثیر بیشتر باکتری های تولید کننده اسیدلاکتیک در روده و سلامت دستگاه گوارش پرنده شود.
کلمات کلیدی: جوجه های گوشتی، پری بیوتیک، اسیدیفایر، جمعیت میکروبی، مورفولوژی روده، اسیدهای چرب کوتاه زنجیر