| استاد | دانشجو | مقطع تحصیلی | گروه آموزشی | ساعت | تاریخ دفاع | مکان دفاع |
|---|---|---|---|---|---|---|
سیدسعید اسلامیان |
فاطمه ذوالفقاری | كارشناسی ارشد | مهندسی آب |
خشکسالی یکی از مهم ترین بلاهای طبیعی است که اثرات ناشی از آن در بخشهای کشاورزی، اجتماعی، اقتصادی و منابع آب پدیدار میشود. برای پایش خشکسالی و اثرات آن شاخصهای مختلفی مورد استفاده قرار میگیرند. هدف از این مطالعه، پایش خشکسالی منطقه با شاخص بارش استاندارد شده(SPI)، شاخص استاندارد شده بارش-تبخیرتعرق پتانسیل(SPEI)، شاخص تقاضای تبخیری(EDDI)، شاخص پالمر(PDSI)وشاخص خشکسالی شناسایی مجموع (RDI)که همگی مبتنی بر تبخیر-تعرق پتانسیل بوده و پارامتر های بارش، دما، رطوبت نسبی، سرعت باد و تعداد ساعات آفتابی در محاسبه شاخصهای مذکور دخیل میباشند. پنج شاخص یادشده، در طول دوره آماری2016-1993 ودرایستگاه¬های هواشناسی اصفهان، شرق اصفهان،کبوترآباد، داران، شهرضا، نجف آباد و مبارکه محاسبه و مورد ارزیابی قرار گرفت. بعد از محاسبه شاخصهای مذکور و با استفاده از نقشه پهنهبندی، ایستگاههای مورد مطالعه از لحاظ این شاخصها مقایسه شدند و تداوم دورههای خشک و تر و شدت وقوع ترسالیها و خشکسالیها بررسی شدند و سپس با مدل رویکرد تاپسیس(TOPSIS)بر اساس مقدار بارش، تبخیر-تعرق پتانسیل، ارتفاع ایستگاه وقوع شدت خشکسالیها در سال های مختلف در ایستگاههای مذکور رتبهبندی شد. نتایج نشان داد که در ایستگاههایی که اقلیم خشک و نیمه خشک(مانند اصفهان، شرق اصفهان و شهرضا) دارند، وقوع خشکسالی(با توجه به رتبه بیشتر)درسال های متوالی بودهاست. نتایج مقایسه عملکرد شاخصها درایستگاههای یادشده با توجه به نقشه پهنهبندی، نشان داد که شدت وقوع خشکسالیها و ترسالیها در مناطقی که اقلیم خشک و نیمه خشک دارند، چندان چشمگیر نبوده اما در مناطقی با اقلیم مرطوب، نوسانات شدت وقوع خشکسالی و ترسالی بسیار زیاد است. نتایج حاکی ازآن است که در سال 2016 در همه ایستگاهها وقوع خشکسالی حاکم بوده است. پیشنهاد میشود به علت کارایی بالای روشTOPSISدر تعیین و رتبهبندی خشکسالیها، از پارامترهای جوی دیگرمثل بیلان آبی، رطوبت خاک و میزان آب سطحی و زیرزمینی استفاده نمود تا بتوان خشکسالیهای هیدرولوژیک و کشاورزی را تعیین و رتبهبندی کرد.
کلمات کلیدی:شاخص خشکسالی، نقشه پهنهبندی اقلیمی، مدل رویکرد تاپسیس، حوضه رودخانه زاینده¬رود، تبخیر-تعرق پتانسیل

