كاربرد بیوفسفر و نانوفسفر بر تغییرات رشدی و عملكردی گوجه فرنگی گلخانه ای در حضور باكتری سودوموناس پوتیدا (Pseudomonas putida)
تاریخ دفاع
مقطع تحصیلی
كارشناسی ارشد
گروه آموزشی
باغبانی
استاد
مریم حقیقی
گوجهفرنگی از سبزی¬های فصل گرم بوده که ازلحاظ سطح زیر کشت نسبت به سایر سبزیجات در ایران دارای اهمیت ویژه¬ای است. در بسیاری کشورها بعد از سیبزمینی مهمترین سبزی و از سبزی¬های بسیار پرهزینه محسوب می¬شود. بنابراین بررسی فاکتورهایی که موجب افزایش کمیت و کیفیت میوه می¬شود بهویژه در بحث مدیریت کشت، ضروری به نظر می¬رسد. مطالعه¬ی حاضر به بررسی اثر باکتری سودوموناس پوتیدا و کودهای فسفره بر کمیت و کیفیت میوه گوجهفرنگی پرداخت. آزمایش بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه صنعتی اصفهان انجام گرفت. تیمارهای موردبررسی شامل فاکتور اول منابع مختلف فسفر (بیوفسفر پودر استخوان، نانو فسفر هیدروکسی آپاتیت، سوپر فسفات تریپل و شاهد) و فاکتور دوم شامل استفاده از باکتری سودوموناس پوتیدا (حضور و عدم حضور) بود. کودهای فسفره در دو غلظت 20 و 40 میلیگرم بر کیلوگرم خاک استفاده شدند و تیمار شاهد عدم استفاده از کود و باکتری بود. نتایج نشان داد که حضور باکتری موجب بهبود خصوصیات رشدی، شکل میوه، سفتی میوه، خصوصیات فتوسنتزی، ویتامین ث، ترکیبات فنولی و فلاونوئید، جذب بهتر عناصر پتاسیم و فسفر شد. درحالیکه فعالیت آنتیاکسیدانی و جذب کلسیم را کاهش داد. برهمکنش معنیدار کود و باکتری نشان از پاسخ متفاوت گیاه به منابع فسفر در حضور و یا عدم حضور باکتری دارد. بررسی خصوصیات رشدی و عملکردی گوجهفرنگی نشان داد که منبع نانو فسفر هیدروکسی آپاتیت در غلظت 40 میلیگرم بر کیلوگرم خاک در حضور باکتری موجب افزایش اکثریت پارامترهای رشدی و کمی میوه شد بدینصورت که در حضور این تیمار ارتفاع، بیوماس، عملکرد میوه، سفتی و وزن تک میوه افزایش معنیداری نشان داد. اگرچه بیوفسفر پودر استخوان (20 میلیگرم بر کیلوگرم) در حضور باکتری از نظر خصوصیات رشدی و عملکرد میوه شبیه تیمار قبلی بود اما از نظر سفتی میوه و بیوماس مانند نانوفسفر هیدروکسی آپاتیت در حضور باکتری نبود و کاهش معنیداری نشان داد. سوپر فسفات تریپل (20 میلیگرم بر کیلوگرم خاک) در حضور باکتری از نظر خصوصیات رشدی گیاه گوجهفرنگی شبیه نانوفسفر هیدروکسی آپاتیت در حضور باکتری بود اما از نظر وزن تک میوه و بیوماس گیاه نسبت به تیمار نانو هیدروکسی کاهش معنیداری نشان داد. نانوفسفر هیدروکسی آپاتیت (40 میلیگرم بر کیلوگرم خاک) در حضور باکتری افزایش معنیدار RWC، کلروفیل a، b و کاروتنوئید همچنین فنول کل و ویتامین ث را نیز به همراه داشت. این تیمار موجب جذب بیشتر نیتروژن، فسفر برگ و ریشه نیز شد. درحالیکه بیشترین جذب منیزیوم در غلظت کمتر نانو هیدروکسی آپاتیت در حضور باکتری مشاهده شد و جذب بیشتر کلسیم و سدیم نیز در تیمار نانو فسفر هیدروکسی آپاتیت (40 میلیگرم بر کیلوگرم خاک) و عدم حضور باکتری مشاهده شد. ترکیب باکتری سودوموناس پوتیدا و نانو فسفر هیدروکسی آپاتیت یک رویکرد مؤثر برای بهبود رشد، عملکرد و ویژگیهای کیفی میوه گوجهفرنگی باشد. در نتیجه، ترکیب باکتری سودوموناس پوتیدا و نانو فسفر هیدروکسی آپاتیت میتواند بهطور مؤثری به بهبود رشد و کیفیت میوه گوجهفرنگی کمک کند. این رویکرد نه تنها منجر به افزایش عملکرد و خصوصیات کیفی میوه میشود، بلکه جذب بهتر عناصر غذایی را نیز به همراه دارد، که درنهایت به تولید گوجهفرنگی با کیفیت بالا و اقتصادیتر منجر میشود.
کلمات کلیدی: بهرهوری، سلامت محیط زیست، عملکرد میوه، فنول کل، نانو فسفر هیدروکسی آپاتیت، ویتامین ث

