به منظور بررسی افزودن رطوبت به شیوه‌های مختلف به خوراک آغازین و بخش علوفه‌ای و تاثیر آن بر عملکرد، فراسنجه‌های شکمبه‌ای، متابولیت‌های خونی و سلامت‌گوساله‌های شیرخوار هلشتاین، آزمایشی با استفاده از 64 راس گوساله‌ی هلشتاین (32 راس ماده و 32 راس نر) با میانگین وزنی (3/5±3/40) کیلوگرم، انجام شد. این آزمایش در قالب طرح کاملا تصادفی انجام شد. تیمارهای این آزمایش شامل تغذیه‌ی جداگانه‌ی کاه مرطوب و خوراک آغازین خشک، تغذیه‌ی خوراک مخلوط خشک (7 درصدکاه خشک و 93 درصد خوراک آغازین خشک)، تغذیه‌ی خوراک مخلوط دارای علوفه‌ی مرطوب (7 درصد کاه مرطوب و 93 درصد خوراک آغازین خشک)، تغذیه‌ی خوراک مخلوط مرطوب (7 درصد کاه و 93 درصد خوراک آغازین مرطوب) بودند. گوساله‌ها در 8 روزگی وارد طرح شدند و در 74 روزگی از شیرگرفته شدند. مصرف خوراک گوساله‌ها هر روز و وزن گوساله‌ها هر 14 روز اندازه‌گیری شد. روش و مقدار ارائه شیر در همه‌ی تیمارها یکسان بود. بررسی‌ها نشان داد که مصرف استارتر در تیمارتغذیه‌ی علوفه‌ی مرطوب بادسترسی جداگانه (SF) و تیمار خشک مخلوط(DD) نسبت به بقیه تیمارها در کل دوره بیشتر بود (01/0?P). وزن گوساله‌ها در کل دوره‌ی آزمایش، در تیمارDD و SF از تیمارهای دیگر بالاتر بود (05/0>P)، ولی وزن از شیرگیری و وزن نهایی تحت تاثیر قرار نگرفت. ضریب تبدیل خوراک معنی‌دار نشد. ارتفاع بدن در دوره قبل ازشیرگیری تمایل به معنی‌داری داشت (09/0=P) و در دوره‌ی بعد از شیرگیری در تیمارDD بیشتراز بقیه‌ی تیمارها بود (05/0?P). عرض پین در زمان از شیرگیری در تیمار SF بیشتر از بقیه‌ی تیمارها بود (05/0>P). غلظت استات در تیمار مخلوط مرطوب (WD) و تیمار مخلوط دارای علوفه‌ی مرطوب (WF) نسبت به سایر تیمارها بیشتر بود(05/0>P). همچنین میزان pH شکمبه نیز در تیمار WD نسبت به بقیه تیمارها بیشتر بود (01/0P?). گوساله‌های تیمار WD زمان بیشتری نسبت به بقیه‌ی تیمارها صرف خوابیدن کردند (01/0P?). زمان مصرف خوراک در تیمار SF وWF نسبت به سایر تیمارها بیشتر بود (01/0P?). رفتار نشخوار به صورت خوابیده در تیمارWF نسبت به سایر تیمارها تمایل به افزایش نشان داد (09/0=P). تیمار SF و DDزمان بیشتری را صرف رفتارهای غیرتغذیه‌ای کردند (01/0P?). انتخاب خوراک توسط گوساله‌های تیمارDD در هر سه دوره‌ی قبل، بعد ازشیرگیری و کل دوره برای ذرات باقی مانده در الک 75/4، 36/2 میلی‌متری و تیمار WD برای ذرات باقی مانده در الک 6/0میلی متری و سینی صورت گرفت (05/0>P). گوارش‌پذیری NDF معنی‌دار شد (01/0P?) و گوارش‌پذیری NDF در تیمار WD، از بقیه‌ی تیمارها بیشتر بود. غلظت بتاهیدورکسی بوتیرات در تیمار SFو DD بیشتر از بقیه‌ی تیمارها بود (05/0>P). غلظت ALT در تیمار WDدر آخر دوره بیشتر بود (05/0>P). در رابطه با شاخص‌های سلامت نتایج نشان داد، نمره‌ی مدفوع در گوساله‌های تیمارWD در کل دوره بیشتر از بقیه‌ی تیمارها بود (01/0P?). لذا یافته‌های آزمایش حاضر بیانگر آن است که اضافه نمودن آب به کاه گندم و رساندن رطوبت آن به 25 درصد و در اختیار قرار دادن آن با دسترسی جداگانه و همچنین تیمار مخلوط خشک در فصول سرد می‌تواند سبب بهبود شاخص‌های سلامت عمومی، تخمیر و سلامت شکمبه و در نهایت بهبود صفات عملکردی در گوساله‌های شیری هلشتاین شود. کلمات کلیدی: گوساله‌های شیری هلشتاین، کاه گندم، رطوبت، انتخاب آزاد، خوراک آغازین