هدف از این مطالعه، بررسی سطوح مختلف پلت باگاس نیشکر بعنوان منبع علوفه ای جیره بر تخمیرشکمبه، فعالیت جویدن، عملکرد شیردهى، مصرف و گوارش پذیری مواد مغذی و رفتار خوراک میش های شال شیرده بود. در این آزمایش از 30 راس میش شال شیرده با وزن بدن 59/8 ± 63 کیلوگرم در قالب طرح کاملاً تصادفی با 3 تیمار و 10 تکرار استفاده شد. جیره های آزمایشی شامل:1)جیره شاهد بدون باگاس نیشکر 2)جیره حاوی 12% باگاس نیشکر 3)جیره حاوی 24% باگاس نیشکر. منابع علوفه ای جیره شامل کاه ، یونجه و یا باگاس نیشکر بودند. باگاس نیشکر جایگزین علوفه یونجه جیره ها شد و جیره ها براساس انرژی و پروتئین متوازن شدند. باگاس حاوی 5/3% پروتئین و 5/63% الیاف شوینده خنثی بود. از نظر میزان تجزیه پذیری علوفه ها، تجزیه پذیری ماده خشک باگاس در ساعات اولیه در مقایسه با کاه گندم و یونجه بیشتر بود ولی در طی انکوباسیون، بیشترین میزان تجزیه پذیری مربوط به علوفه یونجه و کمترین مربوط به کاه گندم بود و ثابت نرخ تجزیه پذیری و تجزیه پذیری موثر در یونجه بیشترین و کاه کمترین میزان بود. میزان تجزیه پذیری الیاف شوینده خنثی در ساعت های صفر، 3، 6 و12، یونجه بیشترین و کاه کمترین بود و ساعت 48 کاه بیشترین و باگاس کمترین بود و ثابت نرخ تجزیه پذیری و تجزیه پذیری موثر در یونجه بیشترین میزان بود. از نظر طیف FTIR در ترکیبات دیواره سلولی در بین علوفه های کاه گندم ، یونجه و باگاس، در پیک جذبی(1cm- 3336) که معرف پیوندهای هیدروژنی داخل و بین میکروفیبریل سلولز است، میزان جذب در این ناحیه در کاه، ساعت 24 بیشتر از ساعت صفر بود که اوج ناحیه جذبی(1cm- 3336) در ساعت 24 کاه بود که بیانگر ازدیاد یا تشکیل پیوندهای هیدروژنی در میکروفیبریل سلولز می باشد. در یونجه، ساعت صفر بیشتر از ساعت 24 و در باگاس، ساعت صفر بیشتر از ساعت 24 بود و از بین علوفه ها در ساعت صفر، یونجه و در ساعت 24، کاه بیشترین بود. درجه استری بودن cm-1)1728( درکاه، ساعت 24 بیشتر از ساعت صفر، در یونجه، ساعت صفر بیشتر از ساعت 24 و در باگاس، ساعت 24 بیشتر از ساعت صفر بود و از بین علوفه ها در ساعت صفر ، یونجه و در ساعت 24، کاه بیشترین جذب را داشتند. نسبت باند جذبی2922/1367 به عنوان شاخصی از کل بلوریت، درکاه، ساعت24 بیشتر از ساعت صفر، در یونجه، ساعت24 بیشتر از ساعت صفر و در باگاس، ساعت صفر بیشتر از ساعت 24 بود و از بین علوفه ها در ساعت صفر، باگاس و در ساعت 24، کاه بیشترین بود. تولید شیر خام،کارایی خوراک و ترکیبات شیر تحت تأثیر تیمارهای آزمایشى قرار نگرفتند. همچنین pH شکمبه و درصد مولار استات، بوتیرات، ایزوبوتیرات، والریک، ایزووالریک و ازت آمونیاکی تحت تأثیر سطوح مختلف باگاس نیشکر قرار نگرفتند ولی نسبت استات به پروپیونات با افزایش سطوح باگاس نیشکر بصورت خطی کاهش یافت و غلظت کل اسیدهای چرب فرار و پروپیونات بصورت خطی تمایل به معنی داری داشت. استفاده از باگاس نیشکر در جیره، الگوی رفتار خوراک شامل زمان خوردن ، زمان نشخوار وکل جویدن را بطور خطی کاهش داد(01/0P<) و بالعکس، زمان اسـتراحت بصورت خطی با افزایش سطح باگاس جیره افزایش یافت(01/0P<). ماده خشک مصرفی تحت تأثیر تیمارها قرار نگرفت.گوارش پذیرى ماده خشک، ماده آلی و الیاف شوینده خنثی تحت تأثیر تیمارهاى آزمایشی قرار گرفت و با افزایش سطح باگاس نیشکر در جیره افزایش یافت(01/0P<). افزودن باگاس، قیمت هرکیلوگرم ماده خشک جیره را کاهش و درآمد حاصل به ازاى هر میش را افزایش داد. نتایج این آزمایش نشان داد، جایگزینى یونجه با سطوح مختلف باگاس نیشکر در جیره میش های شال شیرده، میزان جویدن را کاهش داد اما اثر منفی برگوارش پذیری و عملکرد آنها نداشت و باگاس نیشکر از اینرو با توجه به صرفه اقتصادی تر می تواند در جیره های هم انرژی و پروتئین جایگزین مناسبى برای علوفه یونجه باشد. کلمات کلیدى: باگاس نیشکر، یونجه، تجزیه پذیری الیاف شوینده خنثی، عملکرد میش های شیرده