مهدی رحیم ملك
تنش خشکی یکی از محدودکنندهترین عوامل تولید محصولات کشاورزی در جهان است. یکی از بهترین و کاربردیترین روشها برای کاهش اثرخسارتهای تنش خشکی بر گیاهان، استفاده از محرک¬های زیستی است. عصاره جلبک دریایی یک ترکیب از گروه محرک¬های زیستی است که برخلاف کودهای شیمیایی محیطزیست را تخریب نمیکند و می¬تواند سبب افزایش تحمل گیاهان به تنشهای محیطی شود. با توجه به افزایش سطح خشکی در ایران و کاربرد فراوان گیاه شمعدانی عطری (Pelargonium graveolens) به صورت دارویی و زینتی در فضای سبز، این آزمایشی به منظور ارزیابی تأثیر عصاره جلبک دریایی وخشکی بر شاخص¬های رشد و نمو و اسانس گیاه شمعدانی عطری طراحی شد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب کاملا تصادفی با سه سطح آبیاری 50 درصد ظرفیت زراعی(تنش شدید)، 75 درصد ظرفیت زراعی(تنش ملایم) و 100 درصد ظرفیت زراعی(شاهد) و چهارسطح محلولپاشی عصاره جلبک دریایی (شرکت آکادین)، دارای 3 درصد پتاسیم و 10 درصد ماده آلی) شامل 0، 5/2، 5 و 5/7 میلیلیتر در لیتر با 3 تکرار در گلخانه پژوهشی دانشگاه صنعتی اصفهان اجرا شد. نتایج نشان داد عصاره جلبک دریایی سبب افزایش غلظت کلروفیل کل و فعالیت آنزیمهای کاتالاز و سوپراکسید دیسموتاز شد. عصاره جلبک 5/7 میلی لیتر در لیتر سبب افزایش طول، عرض و مساحت برگ شمعدانی معطر شد. این تیمار در شرایط تنش رطوبتی 50 درصد ظرفیت زراعی سبب بهبود وزن خشک اندام هوایی، محتوای نسبی آب برگ، کلروفیل کل، مقدار پروتئین و فعالیت آنتی اکسیدانی نسبت به شاهد همان تیمار شد.تنش رطوبتی سبب کاهش مقدار فعالیت آنتیاکسیدانی عصاره شد که محلولپاشی عصاره جلبک کاهش آن را جبران نمود. در مجموع تنش رطوبتی 50 درصد ظرفیت زراعی و عصاره جلبک 5 میلی لیتر در لیتر سبب افزایش کیفیت اسانس شمعدانی معطر شد و با افزایش غلظت عصاره جلبک، هم مقداراسانس و هم ترکیبات اسانس افزایش پیدا کرد.واژه¬های کلیدی: آنزیمهای آنتی اکسیدانی، ترکیبات اسانس، خشکی، گیاهان دارویی، محرک زیستی.

