حذف عناصر محلول در آب شور با استفاده از جلبك Spirulina Platensis
تاریخ دفاع
مقطع تحصیلی
كارشناسی ارشد
گروه آموزشی
مهندسی آب
استاد
جهانگیر عابدی كوپائی
امروزه با گسترش جوامع، افزایش جمعیت و گرمتر شدن کره زمین چالش هایی در ارتباط با کاهش منابع آب شیرین در سراسر جهان رقم خورده است. در کشور ما نیز با توجه به اقلیم آب و هوایی خشک و نیمهخشک و کاهش شدید منابع آب سطحی و زیرزمینی، نیاز به استفاده از منابع جایگزین آب بیشتر و بیشتر میشود. از این رو استفاده از منابع آب شور و لبشور نظیر آب دریاها، چاهها و غیره امری اجتناب ناپذیر خواهد بود. یکی از روش های نوین، مبتکرانه و مقرون به صرفه در ارتباط با شوری زدایی منابع آب، شوری زدایی زیستی است. در این روش از میکروارگانیسمها برای پالایش و شیرینسازی آب استفاده میشود. میکروارگانیسمها موجودات زنده ریزی هستند که از طریق تغذیه املاح و مواد موجود در آب باعث رشد خود و شیرین سازی آب شور میشوند. بر این اساس در تحقیق حاضر از ریزجلبک اسپرولینا پلاتنسیس که یک نمونه اقتصادی و در دسترس از میکروارگانیسمها بوده برای کاهش شوری و حذف املاح آب استفاده شده است. در ادامه با توجه به شرایط آزمایشگاهی، تأثیر هریک از پارامترهای محیطی نظیر دما، میزان و ساعت روشنایی بر مقدار هدایت الکتریکی و نیز میزان تغییرات یونهای محلول در آب نظیر سدیم، کلسیم، پتاسیم، منیزیوم، فسفات، سولفات، نیترات و کلرید در شرایط قیل و بعد از کشت جلبک مورد بررسی قرار گرفته و به تحلیل نتایج پرداخته میشود. از مهمترین نتایج حاصله در این مطالعه میتوان به کاهش هدایت الکتریکی در شرایط استفاده از جلبک اسپرولینا پلاتنسیس اشاره نمود. به طورکلی راندمان کاهش هدایت الکتریکی در آب با شوری حدود 8/6 دسیزیمنس بر متر بعد از کشت جلبک، 10 درصد و برای آب با شوری حدود 6/13 دسیزیمنس بر متر، 21 درصد بوده است. درنتیجه استفاده از جلبک در نمونه آب با میزان هدایت الکتریکی بیشتر تا حدود 11 درصد تأثیر مناسبتری داشته است . در ارتباط با تأثیر میزان نور تابشی مشاهده گردید که در نمونههای با شوری بیشتر نیاز به نور کمتری بوده است به طوریکه در نور کمتر حدود 25 درصد و در نور بیشتر حدود 22 درصد راندمان شوری زدایی رقم خورده است. این مورد در نمونه با شوری کمتر به طور عکس اتفاق افتاده است. در ارتباط با تأثیر دمای محیط کشت، دمای مناسب، دمای میانه یعنی 33 درجه سانتیگراد بوده است. همچنین در دوره کشت طولانیتر، برای آب با هدایت الکتریکی بیشتر و در میزان نور تابشی معین، مقدار ساعت روشنایی 12 ساعت و برای آب با هدایت الکتریکی کمتر ساعت روشنایی 24 ساعت در روند کاهش هدایت الکتریکی مؤثرتر بوده است. در این پژوهش به علت تلقیح محیط کشت زاروک، افزایش یونهای سدیم، پتاسیم و فسفات در نتایج آزمون آب نمونهها مشاهده گردید. بیشترین تأثیر بر روی غلظت دو یون کلسیم و نیترات با راندمان کاهش غلظت 99 درصد بوده است. کاهش منیزیم نیز چشمگیر و در هر دو نمونه حدود 68 درصد بوده است. راندمان کاهش دو یون سولفات و کلرید نیز به ترتیب برای آب با شوری کمتر 12 و 6 درصد و برای آب با شوری بیشتر 14 و 23 درصد کاهش یافته اند، ولی یون کلرید در آب با شوری کمتر تأثیر زیادی نداشته است. باتوجه به افزایش سدیم و کاهش کلسیم و منیزیم مقدار SAR افزایش داشته است. کاهش زیاد کلسیم و منیزیم در هر دو نمونه آب نشان از کاهش سختی آب است که در آب با شوری بیشتر 88 درصد کاهش و در آب با شوری کمتر 96 درصد کاهش داشته است، به گونه ای که آب با شوری کمتر از محدوده خیلی سخت به محدوده نرم رفته است .
کلمات کلیدی: شوریزدایی، اسپرولینا پلاتنسیس، سختی آب، آبشور و لبشور

