كاربرد آب فعال شده با پلاسما برای افزایش مدت نگهداری و بهبود كیفیت گوجه گیلاسی
تاریخ دفاع
مقطع تحصیلی
كارشناسی ارشد
گروه آموزشی
مهندسی بیوسیستم
استاد
مرتضی صادقی
گوجهگیلاسی گوجهای کوچک در اندازهی گیلاس، گرد در طعمهای مختلف ترش و شیرین و متعلق به خانواده Solanaceae است. این محصول غنی از آنتی اکسیدانها مانند پلیفنولها و کاروتنوئیدها است.گوجهفرنگی معمولاً به صورت نپخته مصرف میشود، در نتیجه احتمال ابتلا به باکتریهای بیماریزا در اثر مصرف آن بیشتر است. پس از برداشت، بسیارى از فرآیندهاى مؤثر بر کاهش کیفیت از جمله تعرق، بیمارىها، افزایش رسیدگى و پیرى باعث کاهش عمر نگهدارى آن میشوند. آب فعال شده با پلاسما (PAW) یک تکنیک جدید برای پاکسازی سطوح محصولات و حفظ شاخصهای کیفی محصول طی دورهی انبارداری است. در بخش اول این پژوهش، آزمایشهای فعالسازی آب لولهکشی به دو روش تخلیه قوس الکتریکی و تخلیه جت پلاسمای سرد در سه سطح 30، 60 و 90 دقیقه صورت گرفت. سپس، شاخصهای pH، پتانسیل کاهش اکسیداسیون (ORP)، هدایت الکتریکی، مقدار نیترات، مقدار نیتریت و دمای آب بلافاصله پس از فعالسازی تعیین شد. تجزیه و تحلیل شاخصهای اندازهگیری شده نشان داد با افزایش مدت فعالسازی آب، مقدار pH آن بهطور معنیداری کاهش و شاخصهای پتانسیل کاهش اکسیداسیون و هدایت الکتریکی افزایش یافتند. این تغییرات نشانه تولید آب فعال شده با پلاسما از آب لولهکشی بود. همچنین تغییرات این شاخصها طی نگهداری در شرایط دمای پایین و محیط کم نور در روزهای صفرم، هفتم، چهاردهم و بیست و یکم پس از فعالسازی اندازهگیری شد. نتایج نشان داد در PAW تولید شده به روش تخلیه قوس الکتریکی در مدت انبارداری مقدار pH و هدایت الکتریکی افزایش و مقدار ORP کاهش یافت. در PAW تولید شده به روش تخلیه جت پلاسمای سرد مقدار هدایت الکتریکی و ORP کاهش و مقدار pH افزایش یافت. در بخش دوم از نمونههای آب فعال شده به روشهای مذکور برای تیمار نمونههای گوجهگیلاسی به مدتهای اعمال 5، 10 و 20 دقیقه استفاده شد و شاخصهای کیفی سفتی، رنگ، کاهش وزن، مواد جامد محلول، اسیدیته قابل تیتر، نشت یونی و شاخص طعم طی دوره انبارداری شامل روزهای صفرم، چهارم، هشتم و دوازدهم تعیین و تحلیل شد. تیمارهای اعمال شده اثر معنیداری بر درصد کاهش وزن داشتند. به طوری که تغییر در روش تولید و افزایش مدت فعالسازی و مدت اعمال تیمار موجب کاهش معنیدار درصد کاهش وزن نسبت به نمونه شاهد شد. افزایش مدت فعالسازی موجب افزایش شاخص سفتی شد. اما این افزایش تنها در مدت فعالسازی 90 دقیقه نسبت به شاهد (آب لولهکشی) معنیدار بود. مدت اعمال تیمار به نمونه اثر معنیداری بر سفتی گوجهگیلاسی نداشت. تنها اثر متقابل روش تولید PAW و مدت فعالسازی PAW بر هر سه شاخص رنگ (L*، a* و b*) تأثیر معنیداری نشان داد. مقادیر a* و b* در نمونه تیمار شده با PAW تولید شده به روش قوس الکتریکی به طور معنیداری از شاهد بیشتر بود. مواد جامد محلول و اسیدیته قابل تیتر به طور معنیداری با تیمار PAW تغییر کرد، در حالی که شاخص طعم تغییر معنیداری پیدا نکرد. کاهش باکتری اشرشیاکلی در روزهای صفرم و چهارم در اثر تیمار به مدت 20 دقیقه با PAW تولیدی طی 90 دقیقه فعالسازی آب به روش تخلیه قوس به ترتیب برابر با 72/0 و 9/0 سیکل لگاریتمی و روش تخلیه جت سرد برابر با 6/0 و 85/0 سیکل لگاریتمی بود.
کلمات کلیدی: بار میکروبی، تخلیه جت پلاسمای سرد، تخلیه قوس الکتریکی، گونههای فعال اکسیژن و نیتروژن

