بررسی ویژگی های مورفولوژیك، فنولوژیك و بیوشیمیایی دو گونه سریش (Eremorus spp) در رویشگاه های طبیعی و ارزیابی عمر پس از برداشت آن ها
تاریخ دفاع
مقطع تحصیلی
كارشناسی ارشد
گروه آموزشی
باغبانی
استاد
نعمت اله اعتمادی شلمزاری
گونههای سریش از گیاهان پیازی بومی ایران هستند و گونههای آن در سالهای اخیر در جهان بهعنوان گیاهان زینتی در محوطهسازی و بازارهای گل شاخهبریده مورد توجه قرار گرفته است. این امر لزوم پرورش و احیا از یک طرف و از طرف دیگر بالا بردن عمر پس از برداشت، در جهت عرضه به بازار داخلی و خارجی و جلوگیری از انقراض این سرمایه ملی را میطلبد. همچنین ارتقای استانداردهای کیفی گل و گیاهان زینتی، مطالعات فیزیولوژی پس از برداشت گلهای شاخهبریده، تعیین بهترین تیمارهای کاربردی جهت افزایش عمر پس از برداشت آنها از جمله کارهایی است که میتواند در پرورش و بالا بردن عمر پس از برداشت، صادرات و حفظ آنها سهم بسزایی داشته باشد. این پژوهش در قالب دو مطالعه بر روی دو گونه بومی سریش (E. spectabilis, E. persicus) انجام گرفت. مطالعه اول با هدف شناخت بهتر ویژگیهای فنولوژِیکی، مورفولوژیکی و همچنین بررسی برخی از ترکیبهای فیتوشیمیایی موجود در گلآذین این دو گونه انجام شد. نتایج نشان داد که دو گونه مورد بررسی از لحاظ جنبه¬های ریخت¬شناسی و فیتوشیمیایی کاملا متفاوت بودند. مطالعه دوم در دو آزمایش مجزا با هدف بررسی تاثیر برخی از ترکیبهای شیمیایی بر روی عمر گلجای و ارزیابی میزان و زمان تولید اتیلن داخلی و تاثیر ترکیبهای بازدارنده تولید اتیلن بر ماندگاری دو گونه سریش بومی طراحی شد. آزمایش اول با هدف بررسی نقش اتیلن در پیری گلآذین سریش با مقایسه میزان و الگوهای تولید اتیلن و همچنین پاسخ به اتیلن برونزا و مهارکنندههای اتیلن در هر دو گونه انجام شد. نتایج نشان داد که تیمار با اتیلن (10 میکرولیتر در لیتر)، به صورت پالس (24 ساعته) و یا مداوم، پژمردگی گلبرگها را در گونه اسپکتابیلیس و ریزش گلبرگها را درگونه پرسیکوس به طور چشمگیری تسریع می¬کند. علاوهبراین، میزان و الگوهای تولید اتیلن درون زا به طور قابل توجهی در بین دو گونه مورد بررسی متفاوت بود. جالب توجه است که گونه پرسیکوس میزان تولید اتیلن بالاتری در مقایسه با گونه اسپکتابیلیس در روز اول پس از برداشت نشان داد و در پایان عمر گلجای (روز 4ام) میزان تولید اتیلن ناچیز بود. نتایج نشان داد که تیمارهای بازدارنده اتیلن به طور قابل توجهی روابط آب و عمر گلدانی هر دو گونه سریش را بهبود بخشید. تیمار ت STS (پالس 2/0 میلی¬مولار به مدت 24 ساعت) به طور قابل توجهی طول عمر گلجای E. spectabilis را از 5 روز (شاهد) به 7 روز افزایش داد. علاوهبراین، تیمار 1-MCP ( 5/0 و 0/1 میکرولیتر برلیتر) بهطور قابل توجهی روابط آبی و درصد وزن تازه نسبی گلآذین را بهبود بخشید و عمر گلجای را تا 2 روز در هر دو گونه در مقایسه با شاهد افزایش داد. نتایج این آزمایش به وضوح نشان داد که اتیلن در کنترل پیری گل سریش نقش دارد و دو گونه آزمایش شده دو فرم متمایز حساسیت به اتیلن از جمله ریزش گلچه در گونه پرسیکوس و پژمردگی گلچه درگونه اسپکتابیلیس را نشان دادند. در مجموع، این یافته¬ها نشان داد که اتیلن در پیری گلآذین بریده سریش نقش دارد و مهارکننده¬های اتیلن می¬توانند عمر گلجای آن را افزایش دهند. در آزمایش دوم ، تیمارهای پس از برداشت شامل نه سطح: شاهد، ساکارز (10% وزنی حجمی، به صورت پالس 24 ساعته)، نانونقره (50 میلی¬گرم در لیتر، پالس 24 ساعت)، اسید آسکوربیک ( 200 میلی گرم در لیتر، به صورت مداوم در محلول گلجایی)، لانتانیوم (?? میکرو مول، به صورت مداوم در محلول گلجای)، ساکارز + اسید آسکوربیک، ساکارز + لانتانیوم، نانونقره + اسید آسکوربیک و نانونقره + لانتانیوم صورت گرفت. کلیه تیمارها ( بسته به نوع هر یک از دوگونه)، توانستند سبب تغییر در بسیاری از پارامترهای تاثیرگذار در روند پیری و عمر گلجای دو گونه مورد بررسی، شامل، وضعیت سیستمهای آنتیاکسیدانی، روابط آبی گلآذین و درصد وزنتـر نسبی گلآذین نسبت به تیمار شاهد شوند. بهطوریکه تیمار مداوم اسیدآسکوربیک??? میلیگرم در لیتر، تیمار پالس ساکارز ?? درصد همرا با تیمار مداوم اسیدآسکوربیک ??? میلیگرم در لیتر، تیمار پالس نانو نقره با غلظت 50 میلیگرم در لیتر با تیمار مداوم اسید آسکوربیک ??? میلیگرم در لیتر و همچنین تیمار مداوم باکلرید لانتانیوم ?? میکرو مول به خصوص در ترکیب با یک منبع قندی مانند ساکروز (?? درصد) در حدود 2 تا 5 روز عمرگلجای را در هر دو گونه بهبود دادند. این درحالی بود که این تیمارها در گونه پرسیکوس با تاثیر بر فعالیتهای آنتی اکسیدانی سبب افزایش عمر گلجای نسبت به شاهد شدند و در گونه اسپکتابیلیس با افزایش و تاثیر در روابط آبی گلآذین ماندگاری این گونه را در پس از برداشت افزایش دادند. با این حال مقایسه کلی عملکرد پسازبرداشت دو گونه بومی سریش و میزان عمر گلجای آنها با یکدیگر در ای

