ارزیابی مولكولی و فنوتیپی ارقام مختلف فلفل دلمه ای برای مقاومت به ویروس پژمردگی لكه ای گوجه فرنگی
تاریخ دفاع
مقطع تحصیلی
كارشناسی ارشد
گروه آموزشی
گیاهپزشكی
استاد
امیر مساح
فلفل دلمه ای (Capsicum annum L.) گیاهی با ارزش اقتصادی و تغذیه ای بالا، متعلق به خانواده Solanaceae می باشد. ویروس پژمردگی لکه ای گوجه فرنگی tomato spotted wilt virus (TSWV) به عنوان یکی از مخرب ترین ویروس های فلفل دلمه ای هر ساله باعث ایجاد خسارت های کمی و کیفی روی این محصول می گردد. این ویروس در طبیعت توسط گونه های مختلف تریپس به ویژه Frankliniella occidentalis منتقل می شود. کنترل TSWV به دلیل وسیع بودن دامنه میزبانی ویروس و ناقل آن مشکل می باشد. کنترل شیمیایی ناقلین به دلیل مقاومت ناقل به حشره کش ها کارایی پایینی دارد. امروزه استفاده از ارقام مقاوم فلفل دلمه ای دارای تک ژن غالب Tsw یکی از موثرترین روش های کنترل این بیماری محسوب می شود. هدف اصلی این پژوهش، غربالگری ارقام فلفل دلمه ای برای ردیابی ژن مقاوم Tsw با استفاده از نشانگر SCAC568 و ارزیابی فنوتیپی آن ها با استفاده از روش مایه زنی مکانیکی در شرایط گلخانه بود. به منظور ردیابی ژن مقاوم Tsw ، 40 ژنوتیپ فلفل دلمه ای جمع آوری گردید و استخراج DNA به روش CTAB انجام شد. آزمون PCR با استفاده از جفت اغازگر SCAC568F/SCAC565R انجام و محصول PCR توسط آنزیم برشی XbaI برش داده شد. بر اساس نتایج به دست آمده از تجزیه و تحلیل مولکولی، ژن Tsw پیوسته به نشانگر SCAC568 در ژنوتیپ های Bachata، Darsena، SV99082 و Simpity به به صورت تک باند و هموزیگوس و در ژنوتیپ های Aranica، H127-1، H300، H414، H253، H124-1، Tormes و Lorca به صورت دو باند و هتروزیگوس ردیابی گردید. به منظور تهیه منبع TSWV، جمع آوری نمونه های آلوده به ویروس از گلخانه های فلفل دلمه ای در استان اصفهان انجام شد. از برگ ها و میوه های فلفل دلمه ای دارای علائم لکه های حلقوی سبز زرد و بافت مرده ،استخراج RNA کل انجام و آزمون RT-PCR با استفاده از جفت آغازگر های FJJ200274/FJJ200275 و Tobamo-F/Tobamo-R به ترتیب جهت تایید آلودگی نمونه ها به TSWV و عدم آلودگی آن ها به توباموویروس ها ی آلوده کننده فلفل دلمه ای انجام شد. در نمونه ها قطعه مورد انتظار bp810 با جفت آغازگر اختصاصی FJJ200274/FJJ200275 تکثیر شد، اما هیچ قطعه ای با جفت آغازگر Tobamo-F/Tobamo-R تکثیر نگردید. جهت خالص سازی بیولوژیکی ویروس، از بافت برگ یا میوه گیاهان بررسی شده در RT-PCR عصاره گیری شد و مایه زنی مکانیکی روی برگ های گیاه توتونNicotinia glutinosa در مرحله چهار تا پنج برگی انجام شد. پس از 10-7 روز علایم لکه های حلقوی موضعی و سپس علایم موزاییکی روی برگ های ایجاد شدند. جهت ارزیابی فنوتیپی بیماری، 35 رقم فلفل دلمه ای در مرحله چهار تا پنج برگی با استفاده از بافت برگ N. glutinosa مایه زنی شدند و در زمان های 14، 21 و 28 روز پس از مایه زنی بر اساس شدت علایم، امتیاز دهی انجام گردید. بر اساس ارزیابی فنوتیپی 28 روز پس از مایه زنی تنها پنج ژنوتیپ Sanston، Cassiano، Paramo و Lemonchelo و Tarento که در ارزیابی ژنتیکی توسط نشانگر SCAC568F/SCAC565R فاقد ژن مقاوم بودند، به عنوان مقاوم و بقیه ارقام به عنوان حساس ارزیابی شدند. در هیچکدام از این ارقام ژن Tsw ردیابی نشد. در تمامی ژنوتیپ ها مورد استفاده در ارزیابی فنوتیپی، در آزمون RT-PCR با استفاده از جفت آغازگر اختصاصی FJJ200274/FJJ200275 قطعه مورد انتظار bp810 تکثیر شد، به همین دلیل به نظر می رسد ژنوتیپ ها ی فوق نسبت به TSWV متحمل باشند. حساس بودن ژنوتیپ ها ی H300، H253،H414،H124-1، H127-1، Tormes،Lorca،Darsena،Bachata، Aranica، SV99082 و Simpiy نسبت به TSWV با وجود دارا بودن ژن مقاوم Tsw می تواند به دلیل شکست مقاومت باشد. همچنین عدم وجود ژن مقاوم Tsw در ژنوتیپ ها ی مقاوم نشان دهنده وجود منابع جدیدی از مقاومت در آن ها است. شناسایی ژن یا ژن های دخیل در این ژنوتیپ ها می تواند باعث افزایش بینش ما در زمینه مکانیسم های مقاومت به بیماری ناشی از TSWV در فلفل دلمه ای شود.
کلمات کلیدی: فلفل دلمه ای، ویروس پژمردگی لکه ای گوجه فرنگی، ژنوتیپ، مقاومت، ژن Tsw

