تعیین ضرایب معادله فیلیپ و ضریب زبری بهینه با استفاده از شبیه سازی فاز پیشروی در آبیاری نواری با مدل موج دینامیكی
تاریخ دفاع
مقطع تحصیلی
كارشناسی ارشد
گروه آموزشی
مهندسی آب
استاد
محمد شایان نژاد
آبیاری سطحی یکی از رایج ترین روشهای آبیاری میباشد اما به دلیل راندمان پایین آن، تلفات آب در این نوع سیستم چشمگیر است. بر این اساس طراحی مناسب، مدیریت صحیح مصرف آب و در نتیجه افزایش راندمان آبیاری سطحی از اهمیت بسزایی برخوردار است. برای طراحی دقیق و مناسب آبیاری سطحی اطلاع از خصوصیات و ضرایب نفوذ آب در خاک امری ضروری میباشد. یکی از معادلات استفادهشده در این زمینه معادله نفوذ فیلیپ میباشد که به دلیل سادگی مورداستفاده محققان قرارگرفته است. یک روش معمول جهت تعیین ضرایب نفوذ استفاده از استوانه مضاعف است که در یک نقطه انجام میگیرد و در آن حرکت آب در سطح خاک که در حین آبیاری صورت میگیرد در نظر گرفته نمیشود. حالآنکه بایستی روش تعیین ضرایب نفوذ منطبق بر روش آبیاری باشد. در این مطالعه ضرایب نفوذ معادله فیلیپ و همچنین ضریب زبری مانینگ در آبیاری نواری بر اساس مقایسه منحنی پیشروی واقعی با منحنی پیشروی محاسبهشده با مدل موج دینامیکی بهصورت بهینه تعیین و نتایج آن با روش استوانه مضاعف و روش دو نقطه ای ابراهیمیان و همکاران مقایسه شد. پس از تعیین ضرایب در 15 نوار کشتشده، حجم نفوذ با قراردادن فرصت نفوذ در معادله نفوذ محاسبه و جهت تأیید روش با حجم نفوذ واقعی مقایسه شد. حجم نفوذ واقعی از تفاضل حجم ورودی و حجم خروجی به دست آمد. خطای روش مذکور در محاسبه حجم نفوذ 53/5 درصد بود. این در حالی است که خطا در روش استونه مضاعف62/59 درصد و خطا در روش دو نقطه ای ابراهیمیان 08/19 تعیین شد. در خاکهای ریز بافت هر چه طول نوار بیشتر شود دقت روش در برآورد ضرایب فیلیپ بیشتر می شود، این در حالی است که در خاکهای درشت بافت هر چه زمان پیشروی که علاوه بر طول تابعی از نفوذپذیری، دبی ورودی و شیب کف بستر می باشد بیشتر شود، دقت روش در برآورد ضرایب نفوذ فیلیپ بیشتر می شود.
کلمات کلیدی: تخمین پارامترهای نفوذ، معادله فیلیپ، بهینهسازی، آبیاری نواری، ضریب زبری، فاز پیشروی

