این مطالعه با هدف بررسی افزایش سطوح پروتئین در جیره، بر عملکرد، گوارش پذیری و تخمیر شکمبه گوساله¬های جایگزین 3 تا 6 ماه انجام شد. در مجموع 80 رأس گوساله هلشتاین از شیر گرفته شده، در یک آزمایش بلوک کاملاً تصادفی استفاده شدند. تیمارهای آزمایشی بر اساس درصد پروتئین ماده خشک جیره عبارت بودند از:(1) 5/16، (2) 18، (3) 5/19 و (4) 21 درصد پروتئین خام. فراسنجه¬های عملکردی شامل وزن بدن و رشد اسکلتی، هر 2 هفته یک¬بار و مصرف خوراک به صورت روزانه اندازه¬گیری شد. فراسنجه های مربوط به گوارش پذیری در اواسط و اواخر طرح آزمایشی و فراسنجه های مربوط به تخمیر شکمبه، در روز پایانی آزمایش اندازه گیری شدند. تجزیه آماری فراسنجه‌های اندازه¬گیری شده برای کل دوره آزمایش به¬صورت اندازه¬گیری‌های تکرار شونده مورد بررسی قرار گرفت. گوساله¬های گروه شاهد (%5/16 پروتئین خام) مصرف خوراک بالاتری نسبت به تیمارهای دیگر (02/0 = P) داشتند، اما وزن بدن، افزایش وزن روزانه و ضریب تبدیل خوراک تفاوت معنی¬دار نداشت. ارتفاع جدوگاه، تهیگاه و نشیمنگاه، عرض تهیگاه و نشیمنگاه، دور سینه وطول بدن، تحت تأثیر تیمارها قرار گرفتند و با افزایش میزان پروتئین، به شکل خطی افزایش یافتند. در تمامی نتایج ذکر شده در رابطه با رشد اسکلتی، حداکثر رشد در تیمار سوم یعنی میزان پروتئین جیره 5/19 درصد، رخ داد به جز عرض پین که بیشینه آن در تیمار 21 درصد پروتئین بود. همچنین ضخامت چربی پشت بدن با افزایش میزان پروتئین به صورت معنی-داری کاهش یافت ولی نمره وضعیت بدنی در بین تیمارها تفاوتی نداشت. در رابطه با فراسنجه های شکمبه ای تفاوتی بین تیمارها در میزان pH مایع شکمبه مشاهده نشد و میزان نیتروژن آمونیاکی با افزایش میزان پروتئین جیره، به صورت خطی افزایش یافت (04/0 = P). در مورد اسیدهای چرب فرار، میزان والرات با افزایش میزان پروتئین جیره افزایش پیداکرد (02/0 = P). نتایج مربوط به گوارش پذیری ماده خشک، ماده آلی، پروتئین، چربی و الیاف شوینده حنثی با افزایش میزان پروتئین جیره افزایش یافتند. علاوه بر فراسنجه های مربوط به رشد، داده های تولیدمثلی شامل: تعداد فحلی مشاهده شده تا اولین تلقیح، سن اولین تلقیح، سن تلقیح منجر به آبستنی، همچنین وزن اولین تلقیح و تعداد تلقیح منجر به آبستنی تفاوتی را در بین تیمار ها نشان نداند ولی، سن تلقیح منجر به آبستنی، حدود 19 روز، نسبت به تیمار شاهد، کاهش یافت. درنهایت باتوجه به این¬که رشد جبرانی خوب دوره پرورش 3 تا 6 ماه، می¬تواند کاهش رشد یا کمبود رشد گوساله¬های شیری را بدون اینکه تأثیر منفی بر عملکرد آینده بگذارد، برآورده کند و رشد اسکلتی را بهبود بخشد، افزایش میزان پروتئین تا سطح 5/19 درصد ماده خشک منجر به بهبود رشد و عملکرد شد. کلمات کلیدی: گوساله جایگزین، سطح پروتئین، بعد از شیرگیری، رشد.