این پژوهش به منظور بررسی اثرات مقادیر متفاوت ماده خشک، چربی و پروتئین جایگزین شیر در مقایسه با شیر میش بر شاخص¬های عملکردی، گوارش¬پذیری، سلامت و برخی از فراسنجه¬های خونی بره¬های شیرخوار نژاد شال انجام شد. 48 راس بره شیری در سن سه روزگی در یک طرح کاملا تصادفی در 4 تیمار آزمایشی، که بصورت متوازن از نظر جنسیت (نر یا ماده بودن)، قل¬زایی( تک قلو یا دو قلو بودن( و همچنین تاریخ تولد تقسیم شده بودند، استفاده شد. تیمارهای آزمایشی شامل: منبع شیر برای بره، شیر میش (تیمار 1)، 2) شیر جایگزین معمولی با رقت شیر به آب 5:1(تیمار2)، 3) شیر جایگزین معمولی با رقت شیر به آب 4:1 (تیمار3) و 4) جایگزین شیر غنی¬شده با رقت 4:1 (تیمار4). مقدار جایگزین شیر تغذیه شده در تیمارهای 2، 3 و 4 در بازه زمانی 10-3 روزگی 600 میلی¬لیتر، 17-11 روزگی800 میلی لیتر، 18-53 روزگی 1200 میلی¬لیتر، 58-54 روزگی 600 میلی¬لیتر و63-59 روزگی 300 میلی¬لیتر بود. همچنین تیمار 1 تا سن 53 روزگی دسترسی آزاد و از روز 53 تا 63 به مدت 30 دقیقه در ساعت 10:00 تا 30 : 10 اجازه دسترسی به مادرهای خود را داشتند. زمان شیرگیری تمام بره¬ها در 63 روزگی بود و مطالعه تا روز 83 ادامه یافت. فراسنجه¬های عملکردی به فاصله 10 روز، رشد اسکلتی در روزهای 3، 63 و 83، گوارش¬پذیری در روزهای 79 تا 83 ، امتیاز سلامتی هر روز و متابولیت¬های خونی در روزهای 23، 63 و 83 روزگی اندازه¬گیری شدند.آنالیز آماری فراسنجه¬های اندازه¬گیری شده با استفاده از نرم افزار SAS، رویه مختلط به صورت اندازه¬گیری¬های تکرار شونده مورد ارزیابی قرار گرفت. تفاوت معنی¬داری بین مصرف شیر برحسب ماده خشک مشاهده شد، بطوریکه تیمار 3 و 4 با تیمار 1 اختلاف آماری معنی¬داری را نشان دادند. تمام تیمارها اختلاف معنی¬داری از نظر میزان مصرف خوراک آغازین داشتند به گونه¬ای که در تیمار1 بیشترین و تیمار 2 کمترین مصرف خوراک آغازین مشاهده شد. تفاوت معنی¬داری بین میزان افزایش وزن روزانه و وزن نهایی مشاهده شد، بطوریکه بره¬های تغذیه شده با تیمار 2، عملکرد وزنی ضعیف¬تری نسبت به تیمار 1داشتند. شاخص اسکلتی ارتفاع جدوگاه، در تیمار 1 نسبت به تیمارهای 3 و 4 به صورت معنی¬داری در شیرگیری پایین¬تر بود. دور سینه و ارتفاع کپل در دوره پس از شیرگیری در بره¬های تغذیه شده با جایگزین شیر 2، نسبت به تیمار 1 به صورت معنی¬داری پایین¬تر بود. درصد بقا در همه تیمارهای آزمایشی 100 درصد بود، اما بره¬های دریافت کننده جایگزین شیر 2 دارای بالاترین امتیاز مدفوع نسبت به سایر تیمارها بودند. فراسنجه¬ی خونی بتاهیدروکسی بوتیرات، در سن 23 روزگی در تیمارهای 2 و 3 بصورت معنی¬داری نسبت به تیمار 1 کمتر و در روز شیرگیری در تیمار 2 نسبت به تیمار 1 بیشتر بود. غلظت آلبومین در 23 روزگی در تیمارهای 2، 3 و 4 نسبت به تیمار 1 به صورت معنی¬داری کمتر بود. در روز شیرگیری غلظت تیروکسین در تیمارهای 2 و 3 نسبت به تیمار 1 به صورت معنی¬داری کمتر بود. مطالعه حاضر نشان می¬دهد، تغذیه بره¬ها با جایگزین شیرحاوی درصد ماده خشک بیشتر( تیمارهای 3 و 4)، نسبت به شیرمیش، اثرات یکسانی بر عملکرد و سلامت بره¬های شیرخوار نژاد شال خواهد داشت. کلمات کلیدی: بره شیرخوار، جایگزین شیر، نژاد شال، ماده خشک