سیدسعید اسلامیان
سیلاب یکی از بزرگترین مخاطرات طبیعی است کهخسارت وارده از آن به انسان بیشتر از مخاطراتی، همانند خشکسالی و قحطی مواد غذایی میباشد. با توجه به اینکه حفاطتکامل در برابر خطر سیلاب امکانپذیر نیست. زیستن در کنار آن و اعمال سیاستهایجدید، به منظور کاهش آثار تخریبی آن ضروری است. برآوردهایحاصل از نمونههای کوچک سیل میتواند تاثیرهای نامعقول یا غیر واقعی داشته باشد. اهدافاین مطالعه، تحلیل حساسیت مدلهای پیوسته احتمالی که در تحلیل فراوانی سیل استفادهمیشود نسبت به انتخاب حد آستانه در مدل سری مدت زمان جزئی و بررسی حساسیت مدلهایتحلیل فراوانی سیل به طول ثبت دادهها میباشد. منطقه مورد مطالعه حوضه آبخیز کرخهمیباشد. در قسمت مواد و روش از مدلسازی PDS و AMS استفاده شد و آمار جمعآوری شده از جهات گوناگون بررسی شد تا صحت دادهها تعیین شود. ازآزمون داده پرت و آزمون همگنی نقطهای استفاده شد و خلاهای آماری بررسی شدند. برایانتخاب حد آستانه مناسب بین مقادیرN تاN? برای مقادیر مختلف بررسی شدو با مقادیر سالانه در دورههای بازگشت مختلف مقایسه شد تا مشخص شود که روندتغییرات به چه صورت است. در قسمتدیگر این مطالعه برای سریداده سالانه از زمان اخیر 10، 15، 20، 25، 30، 35 تا سال آخر اثر طول گزارش پیشبینیو در دورههای بازگشت متفاوت مقایسه شد. دراین تحقیق از نرمافزار FREQ جهت تحلیل فراوانی سیلاب استفاده شد. نتایجنشان داد که ایستگاههای مورد مطالعه به دو منطقه تقسیم شدند. منطقه اول با افزایش طول دوره آماری ضریب تغییرات، چولگیو کشیدگی کاهش مییابد و منطقه دوم با افزایش طول دوره آماری ضریب تغییرات، چولگیو کشیدگی افزایش مییابد. در شرایط ژئومورفولوژی این دو منطقه مقایسه شدند؛ مساحتو ارتفاع های هر دو منطقه مقایسه شد و مشخص شد که میانگین مساحت حوضه آبریز مناطقکاهشی بیشتر میباشد و همچنین ارتفاع مناطق کاهشی کمتر است که نشان میدهد مناطقکاهشی از نظر عرض جغرافیایی پایینتر از مناطق افزایشی میباشد و به ساحل و خطاستوا نزدیکتر است و همچنین اثر سدها هم موثر است. در این قسمت مطالعه، دو توزیعلوگ نرمال دو پارامتری و لوگ نرمال سه پارامتری برازش بهتری نسبت به توزیعهایدیگر داشتند. در قسمت دیگر مطالعه نتایج نشان داد از بین ?? ایستگاه انتخابی حوضهکرخه، ? ایستگاه در دورههایبازگشت ??، ?? و?? سال با افزایش تعداد دادهها در سری مقادیرجزئی به عنوان حد آستانه نسبت به شاهد (AMS)، دبی کاهش مییابد و در دورههای بازگشت??? و ??? سال در ابتدا دبی کاهش مییابد و پس از آن افزایش مییابد. ایستگاههایپل چهر، نور آباد، پل زال، جلوگیر، باباقاسم و هلیلان در دورههای بازگشت ??، ??،??، ??? و ??? سال با افزایش تعداد دادهها در سری مقادیرجزئی به عنوان حد آستانه نسبت به شاهد (AMS)، دبی کاهش مییابد و ایستگاه تنگ سیاب وکانال وصیله در دورههای بازگشت ?? و ?? سال با افزایش تعداد دادهها در سری مقادیرجزئی به عنوان حد آستانه نسبت بهشاهد (AMS)،دبی کاهش مییابد و در دورههای بازگشت ??، ??? و ??? سال در ابتدا دبی کاهش مییابد و پس از آن افزایش و سپس کاهش می یابد. نتیجه گیری شد که ??درصدایستگاهها یک روند برای کلیه دورههای بازگشت نشان دادند و ?/?? درصد برای دورهبازگشت بیش از 50 سال روند نامشخص داشتند تا دوره بازگشت 50 سال همه ایستگاهها یکروند داشته که به نظر میرسد به طول دوره آماری مرتبط است.
کلمات کلیدی: مدلسری مقادیر جزئی، مدل سری حداکثر سالانه، تحلیل فراوانی سیل، طول دوره آماری، حدآستانه

