این پژوهش با هدف مقایسه اثرات سه روش مختلف تغذیه شیر بر عملکرد رشد، سلامت و فراسنجه های خونی گوساله های شیرخوار هلشتاین انجام شد. در مجموع 45 راس گوساله هلشتاین با وزن3 38 کیلوگرم، در قالب آزمایش بلوک های کامل تصادفی استفاده شدند. تیمارهای آزمایشی بر اساس نوع تغذیه عبارت بودند از(1) آغوز پاستوریزه، شیر پاستوریزه (2) آغوز پاستوریزه، شیر اسیدی شده (3) آغوز اسیدی، شیر اسیدی شده. آغوز و شیر با اسید فرمیک 85% به pH4.2 رسیدند. وزن بدن گوساله ها در روزهای 1،20،40،65،80 اندازهگیری شد. عملکرد رشد در روزهای 1،40،80 و خونگیری نیز در روزهای 15 و 65 انجام شد. فراسنجههای سلامتی و میزان مصرف خوراک آغازین به صورت روزانه ثبت شد. دو بار در کل آزمایش نمونهگیری از شیر برای اندازهگیری بار باکتریایی انجام شد. تجزیه آماری فراسنجه های اندازهگیری شده برای کل دوره آزمایش بهصورت اندازه-گیری های تکرار شونده مورد بررسی قرار گرفت. مصرف خوراک آغازین در تیمار مصرف کننده آغوز اسیدی و شیر اسیدی بیشتر از دو گروه دیگر بود. وزن بدن در بین تیمارها تفاوتی نداشت. افزایش وزن روزانه در دوره بعد از شیرگیری در تیمار مصرف کننده آغوز پاستوریزه، شیر پاستوریزه بیشتر بود. عرض پین در روز 40 در تیمار مصرف کننده آغوز پاستوریزه، شیر پاستوریزه بیشتر بود. طول بدن در روز 80 در تیمار مصرف کننده آغوز اسیدی، شیر اسیدی بیشتر بود. داده های مربوط به سلامت نشان داد که گوسالههایی که آغوز اسیدی و شیر اسیدی مصرف کرده بودند، در مقایسه با دوتیمار دیگر، نمرات مدفوع، گوش، چشم پایین تری داشتند که به معنی بهبود عملکرد سلامت در گوسالههایی است که شیر اسیدی مصرف کرده بودند. همچنین اولین روز ابتلا به اسهال در تیمار مصرف کننده آغوز پاستوریزه، شیر اسیدی دیرتر بود. دادههای مربوط به فراسنجههای خونی نشان داد که غلظت گلوکز در روز 15 در تیمار مصرف کننده آغوز اسیدی، شیر اسیدی بیشتر از دو تیمار دیگر بود. غلظت مالونیلدیآلدهید به عنوان شاخصی از استرس، در روز 15 و همزمان با درگیری بیشتر با اسهال، در تیمار مصرف کننده آغوز پاستوریزه، شیر پاستوریزه بیشتر بود. تغذیه با شیر اسیدی ظرفیت آنتیاکسیدانی تام را در گوسالهها کاهش داد. بتاهیدروکسی بوتیرات به عنوان شاخصی از توسعه شکمبه در تیمار مصرف کننده آغوز اسیدی، شیر اسیدی و آغوز پاستوریزه، شیر اسیدی بیشترین مقدار بود. آلکالین فسفاتاز در تیمار آغوز اسیدی، شیر اسیدی بیشترین مقدار بود.گلوبولین و پروتئین کل خون در کل دوره در تیمار مصرف کننده آغوز پاستوریزه، شیر پاستوریزه به علت مواجه بیشتر گوساله با اسهال بیشتر بود. دادههای شمارش سلولهای خونی، افزایش گلبولهای سفید و درصد لنفوسیت در تیمار مصرف کننده آغوز پاستوریزه، شیر پاستوریزه را نشان داد. در کل نتایج این تحقیق نشان داد که گوساله هایی که شیر اسیدی دریافت کرده بودند بهترین عملکرد و سلامت را داشتند و اسیدی کردن شیر و آغوز می تواند به عنوان یک جایگزین کم هزینه و عملی در مقایسه با پاستوریزاسیون در گاوداریهای کوچک، برای کاهش بار باکتریایی شیر و کاهش اسهال در گوساله ها توصیه شود.
کلمات کلیدی: گوساله شیرخوار، آغوز اسیدی، شیر اسیدی، پاستوریزاسیون، اسهال، سلامت، فراسنجه های خونی.