یكی از مهم ترین عوامل محدود كننده محیطی در كشاورزی، تنش خشكی است .همین موضوع، لزوم توجه به انتخاب گونه های گیاهی زینتی مقاوم به خشكی را دوچندان می سازد گیاه بومادران (Achillea .sp) یكی از جنس های چند ساله و معطر خانواده (Asteraceae)است.كه كاربردهای دارویی و زینتی دارد نانوذرات سیلیس مقاومت گیاهان در مقابل تنش خشكی را افزایش می دهد .به منظور بررسی تأثیر نانو سیلیس و تنش خشكی بر خصوصیات مورفولوژیك و فیتوشیمیایی گیاه بومادران A. pachycephalla.Rech.f ،آزمایشی به صورت فاكتوریل در قالب طرح كاملا تصادفی در 3 سطح رطوبتی شامل 30، 60 و 90 درصد ظرفیت زراعی و در 4سطح غلظت نانوسیلیس شامل صفر، 2، 4 و 6 میلی لیتر در لیتر با 3 تكرار در گلخانه پژوهشی دانشگاه صنعتی اصفهان اجرا شد.نتایج نشان داد تنش خشكی موجب كاهش معنی دار صفات مورفولوژیك شامل ارتفاع، طول و عرض برگ، قطرگل آذین، تعداد برگ و وزن تر و خشك شد افزون براین، تنش خشكی با كاهش رنگیزه های فتوسنتزی، فلورسانس كلروفیل و محتوای نسبی آب برگ موجب اختلال در كارایی فتوسنتزی و وضعیت آبی گیاه گردید. در مقابل، نشت یونی ، تجمع پرولین، محتوای فنول و فلاونوئید و فعالیت آنزیم های كاتالاز و پروكسیداز در پاسخ به خشكی افزایش یافت. در مقابل، كاربرد نانو سیلیس باعث كاهش معنی دار نشت یونی شد،علاوه بر این نانو سیلیس سبب افزایش معنی دار محتوای نسبی آب برگ، افزایش رنگیزه های فتوسنتزی، ارتقای تجمع پرولین و افزایش محتوای فنول و فلاونوئید شد كه در مجموع بازتابی از تقویت سازوكارهای دفاعی گیاه است. همچنین فعالیت آنزیم های كاتالاز و پروكسیداز در تیمارهای نانو سیلیس افزایش معنی دار نسبت به شاهد داشت كه بیانگر كاهش استرس اكسیداتیواست. بر اساس آنالیز SPME-Arrow، در مجموعا 12 تركیب شاخص شناسایی شد. كه چهار تركیب :اكالیپتول (1,8-سینئول)، كارووتان استون، كامفور و پاراسیمن بیشترین سهم را در تركیب شیمیایی اسانس داشتند.. به طور كلی، این نتایج نشان می دهد نانو سیلیس با تقویت ویژگی های مورفولوژیك ،فیزیولوژیك وفیوشیمیایی توانایی مناسبی در افزایش تحمل بومادران به خشكی دارد.
كلمات كلیدی: نانوسیلیس ، تنش خشكی ، بومادران،پرولین