تاریخ کاشت یکی از مهمترین عوامل مؤثر بر رشد و غدهدهی سیبزمینی است. با انتخاب تاریخ کاشت مناسب و قرار گرفتن دوره رشد گیاه در شرایط دمایی مناسب، میتوان بیشترین تاج پوشش و تعداد غده و مقدار محصول را تولید کرد. سیبزمینی رقم فابولا در سطح وسیعی از اراضی کشاورزی ایران و در دشت هرمزآباد سمیرم با هدف تولید بذر یا مصرف خوراکی کشت میشود. این تحقیق برای تعیین بهترین تاریخ کاشت سیبزمینی رقم فابولا در دشت هرمزآباد با استفاده از بسته نرم افزاری DSSAT انجام شد. با تعیین ضرایب ژنتیکی، این رقم سیبزمینی به مدل SUBSTOR-Potato معرفی و مدل کالیبره شد. برای تعیین ضرایب ژنتیکی از دادهای جمع آوری شده در هشت مزرعه کشت سیبزمینی رقم فابولا در منطقه هرمزآباد سمیرم استفاده شد. پس از کالیبره نمودن مدل، روندهای مختلف تاریخ کاشت تعریف و اجرا شد. روندهای مورد بررسی شامل ده تاریخ کاشت از بیستم اردیبهشت تا بیستم مرداد ماه با فاصله ده روزه، برای داده های هواشناسی از سالهای 2005 تا 2024 در بیست تکرار بودند. شاخصهای انتخاب بهترین تاریخ کاشت، بهرهوری فیزیکی و اقتصادی آب بودند. با توجه به هدف تحقیق، تیمارهای آزمایشی بدون تنش رطوبتی و کود نیتروژنی اجرا شدند. مقدار بهرهوری فیزیکی و اقتصادی آب در تاریخ کاشتهای سی خرداد ماه، بیست خرداد ماه و سی تیر، زیاد بود. بهطوریکه بیشترین بهرهوری اقتصادی آب آبیاری در تاریخ کاشت سیام خرداد ماه برابر با 119 هزارتومان بر متر مکعب بود. بیشترین مقدار بهرهوری فیزیکی آب آبیاری نیز برابر با 3/18 کیلوگرم بر متر مکعب در تاریخ کاشت سیام خرداد بود. در صورتی که در تاریخ کاشتهای بعد از تیرماه، بهرهوری فیزیکی و اقتصادی آب با کاهش شدید مواجه شدند. تاریخ کاشتهای بیستم خرداد و سی ام خرداد در دشت هرمزآباد به دلیل فراهم نمودن یک دوره رویشی مناسب، نه کوتاه و نه طولانی، وجود شرایط مطلوب آب و هوایی مورد نیاز سیبزمینی و عدم تنش دمایی در زمان غدهریزی موجب افزایش بهرهوری فیزیکی و اقتصادی آب شدند. از منظر بررسی مقدار تولید غده در هر هکتار، پنج تاریخ کاشت بیستم اردیبهشت تا سی ام خرداد ماه غده بیشتری نسبت پنج تاریخ کاشت انتهایی (دهم تیر تا بیستم مرداد) داشتند.


کلمات کلیدی: سیبزمینی، SUBSTOR-Potato، بهرهوری اقتصادی آب، بهرهوری فیزیکی آب،