این پژوهش با هدف بررسی اثرات تغذیه مکمل یک سویه باکتری باسیلوس تولیدکننده بیوسورفکتانت بر سلامت و عملکرد رشد گوساله های نژاد هلشتاین در دوره پیش از شیرگیری و دو هفته پس ازآن انجام شد. دوران ابتدایی زندگی گوساله های شیری به عنوان یکی از مراحل بسیار حساس و تعیین کننده در پرورش دام شناخته می شود، چراکه گوساله ها در این مرحله به دلیل نابالغ بودن سیستم ایمنی و دستگاه گوارش، به ویژه در برابر بیماری هایی نظیر اسهال و عفونت های تنفسی بسیار آسیب پذیر هستند. در سال های اخیر، افزودنی های طبیعی مانند پروبیوتیک ها به عنوان جایگزین های پایدار و مؤثر برای آنتی بیوتیک ها مورد توجه قرار گرفته اند که می توانند نقش بسزایی در بهبود سلامت گوساله ها، کاهش استرس و ارتقاء رشد مطلوب ایفا کنند. در این تحقیق، 52 رأس گوساله نژاد هلشتاین به صورت تصادفی در قالب چهار گروه آزمایشی تقسیم شدند: گروه شاهد، گروه دریافت کننده شیر حاوی پروبیوتیک، گروه دریافت کننده خوراک آغازین (استارتر) حاوی پروبیوتیک و گروه دریافت کننده هر دو شکل مکمل (شیر و استارتر). پروبیوتیک مورد استفاده ازسویهBacillus mojavensis HF بود که توانایی تولید بیوسورفکتانت هایی مانند سورفکتین، فنجایسین و کورستاکین را دارد؛ ترکیباتی با خاصیت ضد میکروبی بالا و در بهبود عملکرد گوارشی موثر میباشد. این مکمل ها از روزهای ابتدایی زندگی تا پایان دوره شیرگیری از طریق شیر یا خوراک به گوساله ها داده شد. نتایج این پژوهش نشان داد که گوساله های دریافت کننده پروبیوتیک، به ویژه آن هایی که از ترکیب با شیر بهره مند بودند، افزایش معنی داری در میانگین افزایش وزن روزانه در روز 65 (0.01>p)، بهبود بازده خوراک در روز 65 (0.0001 >p)،کاهش نمره مدفوع (نشان دهنده کاهش بروز اسهال) و ارتقاء وضعیت سلامت عمومی داشتند. علاوه بر این، پایداری pH شکمبه و افزایش تولید اسیدهای چرب فرار در گوساله های تیمار شده مشاهده شد. همچنین، تحلیل نمونه های مایع شکمبه و خون نشان داد که فعالیت تخمیری بهبود یافته، سطح نیتروژن آمونیاکی کاهش یافته و تعادل میکروبی بهتری در دستگاه گوارش برقرار شده است. مهم تر از آن، هیچ گونه عارضه جانبی یا واکنش منفی در اثر مصرف پروبیوتیک مشاهده نشد که بیانگر ایمنی و اثربخشی این راهکار تغذیه ای است. یافته های این تحقیق حاکی از آن است که استفاده ازسویهBacillus mojavensis HF که باسیلوس تولیدکننده بیوسورفکتانت است؛ می تواند به عنوان یک افزودنی خوراکی مؤثر برای بهبود سلامت، رشد و ثبات متابولیکی گوساله های شیری به کار رود. این نتایج، کاربرد گسترده تر جایگزین های میکروبی طبیعی به جای آنتی بیوتیک ها در صنعت دامپروری را تقویت می کند و گامی در جهت توسعه پایدار و سلامت محور پرورش دام به شمار می رود.
واژههای کلیدی: پروبیوتیک های تولیدکننده بیوسورفکتانت، گوساله های هلشتاین پیش از شیرگیری، رشد و بازده خوراک، میکروبیوتا و میکروبیوم روده، سلامت سیستم ایمنی و کاهش اسهال