جهانگیر عابدی كوپائی
منطقه اصفهان با توجه به موقعیت جغرافیایی و شرایط اقلیمی خاص خود، همواره با چالشهای کمبود آب و خشکسالی روبهرو بوده و درک دقیق دینامیکهای تبخیر-تعرق در آن از اهمیت زیادی برخوردار است. هدف از این پژوهش، مقایسه ETp (دو روش تورنت وایت و هارگریوز) بین دورههای خشک و تر با استفاده از میانگین متحرک بارش 3، 5، 7 و 9 ساله برای 15 ایستگاه مورد مطالعه در اصفهان و همچنین مقایسه بارندگی بین دورههای فراتبخیر و فروتبخیر با استفاده از میانگین متحرک براساس ETp (دو روش تورنت وایت و هارگریوز) 3، 5، 7 و 9 ساله در 15 ایستگاه مورد مطالعه در اصفهان است.
این پژوهش به مقایسه عملکرد دو مدل رگرسیون خطی، شامل روش تبخیر-تعرق پتانسیل تورنت وایت و روش تبخیر-تعرق پتانسیل هارگریوز و همچنین با استفاده از چهار دوره 3 ساله، 5 ساله، 7 ساله و 9 ساله میپردازد. دادههای مورد استفاده برای این تحلیل، برگرفته از 15 ایستگاه هواشناسی سینوپتیک واقع در منطقه اصفهان و دوره آماری 21 ساله از سال 2023-2003 میباشد. میانگین متحرک بارش برای هر ایستگاه و برای دورههای 3، 5، 7 و 9 ساله رسم شده و دوره خشک و تر هر ایستگاه مشخص شد. نتایج حاصل از رگرسیون بین مجموع تبخیر-تعرق پتانسیل دوره خشک و تر ایستگاههای مورد مطالعه، حاکی از نتایج مطلوب نبود و با طبقه بندی اقلیمی دومارتن نیز، نتایج دلخواه بهدست نیامد. در مرحله بعد، نتایج حاصل از رگرسیون بین متوسط تبخیر-تعرق پتانسیل دوره تر و خشک ایستگاههای مورد مطالعه انجام شد که نشاندهنده ارجحیت روش ETp تورنت وایت نسبت به هارگریوز و همچنین نتایج بهتر دورههای کوتاه مدت بود.
میانگین متحرک براساس ETp (دو روش تورنت وایت و هارگریوز) برای هر ایستگاه و برای دورههای 3، 5، 7 و 9 ساله رسم شده و دورههای فراتبخیر و فروتبخیر هر ایستگاه مشخص گردید. نتایج حاصل از رگرسیون بین متوسط تبخیر-تعرق پتانسیل دورههای فراتبخیر و فروتبخیر ایستگاههای مورد مطالعه انجام شد که نشاندهنده ارجحیت روش ETp هارگریوز نسبت به تورنت وایت و همچنین نتایج بهتر دورههای کوتاه مدت بود.
همچنین نقشههای اقلیمی شاخص خشکی یونیپ و شاخص خشکی تورنت وایت برای هر دو روش تبخیر-تعرق پتانسیل تورنت وایت و هارگریوز برای 15 ایستگاه مورد مطالعه رسم شد و اکثر ایستگاهها، دارای اقلیم خشک بودند.
کلمات کلیدی: میانگین متحرک، تبخیر-تعرق پتانسیل تورنت وایت، تبخیر-تعرق پتانسیل هارگریوز، شاخص خشکی دومارتن، شاخص خشکی تورنت وایت و شاخص خشکی یونیپ

