به منظور بررسی ویژگی های سیتوژنتیکی و پاسخ های فیزیولوژیک ژنوتیپ های گل آهار به نانوسیلیس، آزمایش ها در قالب طرح فاکتوریل کاملا تصادفی اجرا شد. در بخش سیتوژنتیک، نتایج کاریوتیپی نشان داد که گونه مورد مطالعه دارای 24 کروموزوم (12 جفت همولوگ) با عدد بنیادی بازوها 48 است و تمامی کروموزوم ها در رده متاسنتریک قرار گرفتند. ژنوتیپ شماره 5 بر اساس طبقه بندی استبینز در گروه 1A جای گرفت، بیشترین تقارن در ژنوتیپ های 1 و 5 مشاهده شد، در حالی که ژنوتیپ های 3 و 4 نامتقارن تر بودند و ژنوتیپ 2 با قرار گرفتن در کلاس 4A کمترین تقارن را نشان داد. این نتایج بیانگر ثبات ساختاری و هم زمان وجود تفاوت های قابل توجه بین ژنوتیپ ها بود. در بخش آزمایش جوانه زنی، نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر ژنوتیپ، نانوسیلیس و اثر متقابل آن ها بر درصد سبز شدن بذر در سطح احتمال پنج درصد معنی دار بود. بیشترین سبز شدن در ژنوتیپ زرد با تیمار 02/0 گرم نانوسیلییس 23 درصد بیشتر از شاهد ثبت شد. تیمار 02/0 گرم نانوسیلییس در تمام ژنوتیپ ها موجب افزایش 18 درصدی سبز شدن گردید. سرعت سبز شدن نیز تحت تأثیر ژنوتیپ و نانوسیلیس در سطح احتمال یک درصد معنی دار شد؛ تیمار 02/0 گرم نانوسیلییس موجب افزایش 46 درصدی و تیمار 03/0 گرم نانوسیلییس موجب افزایش 31 درصدی نسبت به شاهد شد. نتایج میانگین ها نشان دادند که ژنوتیپ (4) رنگ کرمی بیشترین طول ریشه چه با افزایش 73 درصد نسبت به شاهد را داشت، در حالی که کمترین مقدار در ژنوتیپ(2) رنگ زرد با تیمار 03/0 گرم نانوسیلییس مشاهده شد. همچنین تیمار 02/0 گرم نانوسیلییس موجب افزایش کلی 45 درصدی طول ریشه چه شد. در خصوص ساقه چه نیز تیمار 02/0 گرم نانوسیلییس افزایش 30 درصدی در ژنوتیپ (4) رنگ کرمی و در مجموع 44 درصد افزایش نسبت به شاهد داشت. از نظر ویژگی های بیوشیمیایی، ژنوتیپ (5) رنگ نارنجی بیشترین پروتئین کل و ژنوتیپ(1) صورتی پررنگ کمترین مقدار را نشان دادند. 02/0 گرم نانوسیلییس موجب افزایش 76 درصدی پروتئین کل نسبت به شاهد گردید. در زمینه پایداری غشایی، تیمار 02/0 گرم نانوسیلییس کاهش 31 درصدی نشت یونی در ژنوتیپ (4) رنگ کرمی ایجاد کرد. همچنین بیشترین فعالیت آنزیم کاتالاز در ژنوتیپ (4) رنگ کرمی (062/98 یونیت بر میلی گرم پروتئین) و بیشترین آسکوربات پراکسیداز در ژنوتیپ(2) رنگ زرد با افزایش 19 درصدی نسبت به شاهد ثبت شد. به طور کلی، یافته ها نشان داد که نانوسیلیس، به ویژه در غلظت 02/0 گرم نانوسیلییس، موجب بهبود جوانه زنی، افزایش رشد اولیه و ارتقای شاخص های فیزیولوژیک و بیوشیمیایی ژنوتیپ های گل آهار شد.
کلیدواژه ها: نانوسیلیس، گل آهار، جوانه زنی، کاریوتیپ، شاخص های فیزیولوژیک، آنزیم های آنتی اکسیدان