امروزه پروبیوتیک ها از طریق غذاهای فراسودمند وارد بدن شده و نقش مؤثری در تقویت سیستم ایمنی و حفظ تعادل میکروبی روده ایفا می کنند. یکی از مهم ترین عوامل تأثیرگذار بر زنده مانی این باکتری ها، ترکیب ماتریکس غذایی حامل آن هاست که نوشیدنی ها به عنوان یکی از فراگیرترین بسترهای مصرفی، در این زمینه اهمیت بالایی دارند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر انواع نوشیدنی های گازدار و بی گاز بر بقای دو سویه پروبیوتیکی لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس و لاکتوباسیلوس پلانتاروم، در شرایط شبیه سازی شده معده و روده انجام شد. برای شبیه سازی شده شرایط معده pH=2 با پپسین و برای روده 5/7=pH همراه با نمک های صفراوی و پانکراتین ایجاد شد و نوشیدنی ها در غلظت های 10، 20 و 30 درصد به محیط کشت MRS broth افزوده شدند. در این مطالعه، 8 نوشیدنی متنوع شامل ماءالشعیر های (هلو و کلاسیک)، نوشابه های (کوکاکولا، فانتا، زیرو، اسپرایت)، آب گازدار و دوغ آبعلی از فروشگاه های سطح شهر کاشان خریداری شده و پس از اندازه گیری فشار و حجم گاز، در دو حالت گازدار و گاززدایی شده استریل شدند. به منظور شناسایی اجزای دقیق ترنوشیدنی ها، آزمون های فیزیکوشیمیایی شامل اندازه گیری pH ، اسیدیته، قند، چربی، پروتئین، خاکستر و مواد جامد کل نیز انجام گرفت. نتایج آزمون های میکروبی نشان داد محیط معده بیشترین کاهش زنده مانی را ایجاد کرد، به طوری که لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس در شرایط اسیدی مقاومت بیشتری نسبت به لاکتوباسیلوس پلانتاروم داشت، در حالی که لاکتوباسیلوس پلانتاروم در محیط روده بقای بالاتری از خود نشان داد. همچنین در میان 16 نوشیدنی مورد بررسی، هرچند تعداد کلنی ها در نمونه های گازدار نسبت به بی گاز کمتر بود، اما این تفاوت از نظر آماری معنادار گزارش نشد(05/0>p)،که نشان می دهد CO ممکن است اثر بازدارنده ی جزئی داشته باشد، ولی در شرایط این مطالعه تأثیر تعیین کننده نداشته است و به طورکلی ماءالشعیر هلو بی گاز و دوغ بی گاز بیشترین اثر حفاظتی و نوشابه زیرو و آب گازدار کمترین نقش حفاظتی را داشتند. این اختلاف عملکرد به حضور قندهای طبیعی (مانند مالتوز، گلوکز، لاکتوز)، میزان پروتئین و مواد معدنی ماتریکس نوشیدنی ها مرتبط بود. آزمون های آماری (ANOVA) برای داده های میکروبی و شیمیایی تفاوت معناداری(05/0>p) را با سطح اطمینان 95 درصد تأیید کرد. در مجموع، نتایج این پژوهش نشان داد که نوشیدنی های مالت دار و لبنی گازدار یا بی گاز به دلیل داشتن ترکیبات مغذی و توانایی حفاظت از سویه های پروبیوتیک، می توانند به عنوان حامل هایی مؤثر در محافظت از پروبیوتیک ها در مسیر معده و روده عمل کرده و احتمال بقای آن ها تا رسیدن به کولون را افزایش دهند.

کلمات کلیدی: نوشابه های گازدار، نوشیدنی های طبیعی، لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس، لاکتوباسیلوس پلانتاروم، زنده مانی باکتری.