تعیین تعادل اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی دركاربری اراضی كشاورزی شرق استان اصفهان (مطالعه موردی: شهرستان هرند)
تاریخ دفاع
مقطع تحصیلی
كارشناسی ارشد
گروه آموزشی
توسعه روستایی
استاد
علیرضا علی پور
افزایش جمعیت و نیازهای روزافزون بشری به مواد غذایی و منابع مختلف، انسان را ناگزیر کرده است که بیشتر به طبیعت و منابع آن متوسل شود. این بهرهبرداری فزاینده باعث برهم خوردن تعادل میان انسان و طبیعت شده است. در این میان، بشر با بهرهگیری از تواناییهای خویش و استفاده از تکنولوژی تلاش کرده است تا میزان تولید و بهرهوری از منابع را افزایش دهد. با این حال، بهرهبرداری بیرویه و ناپایدار از منابع در طول زمان منجر به تخریب و تحلیل رفتن آنها شده است. در چنین شرایطی، علم اقتصاد تلاش نموده است راهحلهایی ارائه دهد که استفاده مطلوب از منابع محدود و کمیاب را امکانپذیر سازد. این رویکرد میتواند رفتارهای انسان را به سمت استفاده عقلانی و بهرهبرداری حداکثری از منابع با حداقل هزینه هدایت کند. پژوهش حاضر با دیدگاهی آیندهپژوهانه به امکانسنجی ایجاد تعادل میان دغدغههای زیستمحیطی، اقتصادی و اجتماعی ناشی از فعالیتهای کشاورزی پرداخته است. هدف کلی این پژوهش بهینهسازی مدیریت کاربری اراضی زراعی در شهرستان هرند بوده و سه محور اساسی آن عبارتند از: حداقل کردن تخریب زیستمحیطی، حداکثر ساختن درآمد اقتصادی کشاورزان منطقه و افزایش ظرفیت اشتغال روستایی در منطقه. این پژوهش کاربردی با استفاده از ابزارهایی نظیر پرسشنامه و مصاحبه با کشاورزان خبره و کارشناسان جهاد کشاورزی منطقه انجام شده است. لذا، ابتدا دادههای مورد نیاز از طریق پاسخهای کشاورزان خبره به پرسشنامهها و مصاحبه با کارشناسان ذیربط در سال زراعی 1403-1402 جمعآوری شد.سپس این اطلاعات با استفاده از نرمافزار Gams تحلیل و پردازش شد. درگام بعدی، تعادلی میان مؤلفههای اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی از طریق روشهای برنامهریزی ریاضی و به طورخاص نظریه بازیها ارزیابی شد. در این راستا، متغیرهایی مانند درآمد، اشتغال و میزان کودهای شیمیایی مصرفی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که در شرایط ایجاد تعادل اقتصادی، زیستمحیطی و اجتماعی در مقایسه با شرایط موجود، علاوه بر افزایش منفعت اقتصادی کشاورزان، منافع زیست محیطی و اجتماعی جامعه نیز بهبود پیدا خواهد نمود. لذا، بر اساس نتایج این پژوهش به منظور ایجاد تعادل پایدار در کاربری اراضی زراعی شهرستان هرند، بر افزایش مداخلات ذینفعان مختلف از جمله تشکلهای کشاورزی، سمنهای زیستمحیطی و سازمانهای مردم نهاد اجتماعی در هنگامه تدوین الگوی کشت محصولات زراعی تأکید شد.
کلمات کلیدی: تعادل نش، توسعه اقتصادی، پایداری زیستمحیطی، اشتغال، برنامه ریزی ریاضی، هرند

