علی نیكبخت
در سال های اخیر به دلیل پدیده ی تغیر اقلیم کشت گیاهان زینتی در فضای باز و حتی در محیط گلخانه با چالش های زیادی همراه است؛ در حال حاضر بهترین راهکار جهت مدیریت آسیب ها و تنش های محیطی استفاده از ارقام مقاوم و مکمل های تغذیه ای ضدتنش خواهدبود. گل آهار با نام علمی Zinnia elegans ، گیاهی متحمل به نور شدید، خاک های متوسط از نظر مواد غذایی و نیاز رطوبت پایین، مناسب جهت کشت در فضای باز است. پژوهش حاضر طی دو مطالعه در حضور دو عامل ژنوتیپ و نانوسیلیس انجام گرفت. در مطالعه ی اول 11 ژنوتیپ از گیاه آهار با نانوسیلیس به غلظت2 درصد محلولپاشی شدند. اندازه گیری صفات مورفولوژیک، فیزیولوژیک و شاخص های پس ازبرداشت، 1 هفته پس از پایان تیمار دهی انجام گرفت. بررسی های انجام شده نشان داد که ژنوتیپ اثر مستقیمی در افزایش صفات موفولوژیک مانند تعداد ساقه ی گلدهنده، تعداد برگ ساقه ی گلدهنده و تعداد گره در ساقه ی گلدهنده خواهد داشت و در صفاتی مانند قطر گل آذین، قطر ساقه ی گلدهنده، طول ساقه ی گلدهنده، وزن تر و خشک ساقه ی گلدهنده و کیفیت غنچه تحت تاثیر هر دو تیمار ژنوتیپ و نانوسیلیس بهبود یافتند. در ارتباط با صفات فیزیولوژیک کاربرد تیمار نانوسیلیس موجب بهبود عملکرد صفاتی مانند کلروفیل کل به میزان 9/39 درصد، کارتنوئید به میزان 2برابر، آنتوسیانین به میزان 18/8 درصد، کربوهیدرات 39/38 درصد، شاخص سیزینگی 6/31 درصد و محتوی نسبی آب به میزان 7/48 درصد شد. شاخص های پس از برداشت مانند طول عمر گل ها، محتوی نسبی آب گل ها و شاخص های طیف سنجی نیز افزایش یافتند، در مقابل میزان نشت یونی در تیمار نانوسیلیس کاهش یافت و درکنار دیگر عوامل یادشده سبب افزایش ماندگاری گل های شاخه بریده شد. مطالعه ی دوم بر 5 ژنوتیپ برتر از کشت قبل تحت تاثیر دو عامل یادشده انجام گرفت؛ در این مطلعه صفات بیومکانیک ازریابی شدند. تیمار نانوسیلس موجب افزایش صفات سطح برگ، طول کرک، مساحت روزنه و ضخامت دیواره ی سلولی شد؛ صفت ضخامت دیواره ی سلولی در اثر کاربرد نانوسیلیس به میزان 8/1 برابر افزایش یافت و در بین صفات بیومکانیک بیشتر تحت تاثیر این تیمار قرار گرفت. باید توجه داشت که هر دو مطالعه ژنوتیپ2 در اثر کاربرد نانوسیلیس عملکرد بالایی از خود نشان داد و می توان گفت که این ژنوتیپ جهت تولید گل شاخه بریده در فضای باز بهترین گزینه در بین ژنوتیپ های گیاه آهار موجود در این پژوهش می باشد.
کلمات کلیدی: گل شاخه بریده، ژنوتیپ مقاوم، نانوسیلیس، ضدتنش، بیومکانیک.

