سفید بالک‌ها حشراتی از خانواده Aleyrodidae هستند که از مهم‌ترین آفات اقتصادی پلی‌فاژ در سطح دنیا به‌ شمار می‌روند. این آفات با تغذیه مستقیم از شیره گیاهان و انتقال ویروس‌های گیاهی سبب خسارت کمی و کیفی در گیاهان می‌شوند.Bemisia tabaci وTrialeurodes vaporariorum دو گونه از مهم‌ترین حشرات این خانواده به‌ شمار می‌روند که خسارت زیادی به سبزیجات گلخانه‌ای وارد می‌کنند. B. tabaci دارای تنوع ژنتیکی بسیار زیادی بوده و یک مجموعه گونه‌ای را دربر می‌گیرد. بیوتیپ B و بیوتیپ Q بیشترین گسترش را در بین گونه‌های B. tabaci در سراسر جهان دارند. در این مطالعه نوسانات جمعیت این دو گونه سفیدبالک در دو سال متوالی 1401 و 1402 روی چهار میزبان خیار،گوجه‌فرنگی، بادمجان و فلفل در گلخانه‌های واقع در شهرستان مبارکه اصفهان مورد بررسی قرار گرفت. ارزیابی نوسانات جمعیت در سال 1401 در تمام طول سال انجام شد و برای این منظور با حذف گیاهان هر گلخانه نزدیک‌ترین گلخانه از همان محصول جایگزین گردید. نمونه‌برداری‌ها در سال اول از دو گلخانه خیار، سه گلخانه گوجه‌فرنگی، دو گلخانه بادمجان و یک گلخانه فلفل انجام شد. بررسی نوسانات جمعیت با انتخاب یک گلخانه از هر میزبان در سال دوم ادامه یافت. در هرنوبت نمونه برداری از هرگلخانه، پنج بوته بطور تصادفی انتخاب و نمونه برداری‌ها سال اول بصورت هفتگی و در سال دوم 10 روز یکبار انجام شد. تعیین بیوتیپ جمعیت‌های B. tabaci از گلخانه‌های مختلف با استفاده از جفت آغازگرهای BEM 23 انجام شد. نتایج نشان داد که در هر دو سال و روی تمام میزبان‌ها هر دو گونه سفیدبالک حضور داشتند. B. tabaci بیوتیپB تنها گونه فعال در گلخانه‌های مورد بررسی تشخیص داده شد. در سال اول حشرات کامل از اواسط اردیبهشت در گلخانه‌ها ظاهر شدند ولی در سال دوم حشرات کامل هردوگونه از اواسط خرداد ماه مشاهده شدند. در هردو سال مطالعه در گلخانه‌های فلفل، B.tabaci گونه غالب بوده و T. vaporariorum جمعیت بسیار پایین تری داشت. در گلخانه‌های گوجه‌فرنگی و خیار در سال اول اختلاف معنی‌داری بین جمعیت دو گونه مشاهده نشد ولی در سال دوم سفیدبالک گلخانه غالب بود. B.tabaci در سال 1401 در گلخانه‌های بادمجان، گونه غالب بود در صورتی که روی همین میزبان در گلخانه مورد مطالعه در سال 1402 و در بازه زمانی مورد مطالعه، T. vaporariorum غالب بود. بررسی نوسانات جمعیت سفید بالک‌ها در تمام طول سال 1401 در گلخانه‌های بادمجان و گوجه‌فرنگی نشان داد که T. vaporariorum در فصل‌های بهار و پاییز و B.tabaci در فصل تابستان جمعیت بیشتری داشت. نقاط رقابت دو گونه که در حقیقت نقطه تغییر گونه غالب در گلخانه بود، در تراکم خاصی از جمعیت آن‌ها و تحت تاثیر دما در این گلخانه‌ها مشاهده شد. نمونه‌برداری‌های متوالی روی گیاهان فلفل، خیار، گوجه‌فرنگی و بادمجان نشان داد که اگر چه تقریبا در تمام طول سال هر دو گونه در گلخانه‌ها حضور داشتند ولی الگوی فعالیت وابسته به دما الگوی ثابتی نیست. به نظر می‌رسد تراکم جمعیت گونه‌ها وعملکرد گونه‌ها به شدت تحت تاثیر عوامل زنده و غیرزنده مختلف از جمله سرمای زمستانه یا دمای اول فصل است؛ تا حدی که در محصول بادمجان روند نوسانات دو گونه در دو سال متوالی عکس یکدیگر بود. نتایج حاصل از این تحقیق در تعیین گونه سفیدبالک غالب هرمحصول و نوسانات فصلی آن در مدیریت این آفت در گلخانه‌های اصفهان اطلاعات ارزشمندی محیا می‌کند. کلمات کلیدی: Aleyrodidae، بیوتیپ B، حضور همزمان، تغییرات فصلی