اثرات مثبت کاربرد کود نیتروژن و تلقیح گیاهان با میکوریزا بر رشد و نمو گیاه گلرنگ در مطالعات متعددی به اثبات رسیده است، با این حال، اثرات متقابل حفظ بقایای گیاهی گندم در مزرعه همزمان با کاربرد نیتروژن و میکوریزا بر صفات مرتبط با رشد و عملکرد دانه گلرنگ مورد بررسی قرار نگرفته است. بر این اساس، این تحقیق به منظور بررسی تأثیر کاربرد کود نیتروژن و قارچ‌ میکوریزا و بقایای گندم بر گلرنگ (واریته فرامان) در مزرعه¬ای واقع در شهرستان مبارکه اصفهان طی فصل زراعی 1402-1403 انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل بقایای گیاهی (صفر، 2000 و 4000 کیلوگرم در هکتار)، نیتروژن (30، 60 و 90 کیلوگرم در هکتار به فرم کود اوره) و میکوریزا (با و بدون تلقیح) بود. آزمایش به صورت کرت-های دوبار خرد شده در قالب طرح بلوک¬های کامل تصادفی در سه تکرار انجام گرفت. در این آزمایش درصد کلونیزاسیون میکوریزایی، سرعت ظهور تجمعی گیاهچه ، غلظت آهن، روی، نیتروژن، فسفر و پتاسیم، رنگدانه¬های فتوسنتزی و عملکرد دانه و اجزای عملکرد اندازه گیری شدند. نتایج نشان داد که سرعت ظهور تجمعی گیاهچه در اثر تلقیح با میکوریزا و کاربرد بقایای گیاهی به ترتیب 6 و 10 درصد افزایش یافت. محتوای عناصر در گیاه در اثر کاربرد کود نیتروژن، بقایای گیاهی و میکوریزا افزایش یافت. اثرات برهمکنش نیتروژن و بقایای گیاهی بر غلظت آهن و پتاسیم معنی¬دار بود، بطوری که بیشترین غلظت آهن و پتاسیم با کاربرد 60 کیلوگرم نیتروژن و 4000 کیلوگرم بقایای گیاهی (صرف نظر از تیمار میکوریز) بدست آمد. بر اساس نتایج برهمکنش سه گانه تیمارهای آزمایشی بیشترین غلظت روی با کاربرد 60 کیلوگرم نیتروژن با استفاده از بقایای گیاهی و میکوریزا بدست آمد. برهمکنش بقایای گیاهی و میکوریزا بر غلظت آهن معنی¬دار بود. بیشترین غلظت آهن با استفاده از 4000 کیلوگرم بقایای گیاهی در گیاهان تلقیح شده با میکوریزا بدست آمد. نتایج حاصل از برهمکنش نیتروژن و میکوریزا نشان داد که بیشترین غلظت فسفر با کاربرد 60 ولی بیشترین غلظت آهن با کاربرد 60 و 90 کیلوگرم نیتروژن بدون تفاوت معنی¬دار در گیاهان تلقیح شده با میکوریزا بدست آمد. هر سه فاکتور نیتروژن، بقایای گیاهی و میکوریزا موجب افزایش غلظت نیتروژن در گیاه شدند. برهمکنش نیتروژن با بقایای گیاهی و نیتروژن با میکوریزا بر غلظت کلروفیل معنی¬دار بود. بیشترین غلظت کلروفیل با کاربرد 90 کیلوگرم نیتروژن در گیاهان تلقیح شده با میکوریزا مشاهده شد ولی از این نظر تفاوت معنی¬داری بین تیمارهای بقایای گیاهی نبود. هر سه عامل نیتروژن، بقایای گیاهی و میکوریزا موجب بهبود عملکرد دانه و اجزای عملکرد شامل تعداد شاخه و تعداد طبق در بوته، و تعداد دانه در طبق و وزن هزار دانه گردید. بیشترین عملکرد دانه با کاربرد 4000 کیلوگرم بقایای گیاهی در سطح نیتروژن 60 کیلوگرم در گیاهان تلقیح شده با میکوریزا بدست آمد. نتایج این تحقیق نشان داد که حفظ بقایای گیاهی در مزرعه همراه با تلقیح گیاهان با میکوریزا از طریق فراهم آوردن شرایط مناسب¬تر برای رشد گیاه گلرنگ می¬تواند میزان مصرف کود شیمیائی نیتروژن دار را کاهش دهد که از نظر کشاورزی پایدار حائز اهمیت می¬باشد. کلمات کلیدی: گلرنگ، بقایای گیاهی، کود نیتروژن، میکوریزا، غلظت عناصر، رنگدانه¬های فتوسنتزی، عملکرد دانه.