تاثیر تغذیه پتاسیم و روی بر پاسخ دو رقم گندم نان (كویر و بك كراس روشن) به تنش شوری
تاریخ دفاع
مقطع تحصیلی
كارشناسی ارشد
گروه آموزشی
علوم و مهندسی خاك
استاد
حسین شریعتمداری
شوری یکی از مهمترین عوامل محیطی محدود کننده تولیدات کشاورزی در ایران و جهان است. شوری با اثر بر غلظت عناصر غذایی سبب ایجاد کمبود آن در گیاه میگردد و جذب عناصر از جمله پتاسیم و روی برای گیاهان کاهش مییابد. این پژوهش به منظور بررسی تأثیر تغذیه برگی پتاسیم و روی در کاهش اثرات مخرب تنش شوری بر میزان رشد، شاخصهای فیزیولوژیک و غلظت این عناصر در دو رقم گندم نان بک کراس روشن و کویر انجام شد.
آزمایش در گلخانه¬های پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان در قالب طرح بلوک¬های کامل تصادفی بر پایه فاکتوریل، در چهار سطح شوری آب آبیاری( سطوح شوری 2، 6، 9 و12 دسی¬زیمنس بر متر ) تحت دو مرحله محلول¬پاشی سولفات پتاسیم و سولفات روی، در سه تکرار انجام شد. به منظور ایجاد تنش شوری از نمکهای کلرید کلسیم، کلرید منیزیم و کلرید سدیم (NaCl) (به نسبت وزنی 2:1:1 در آب شهری) استفاده شد. برای اعمال تغذیه برگی از محلولهای سولفات پتاسیم و سولفات روی (4 گرم در لیتر) استفاده گردید. نتایج نشان داد که تنش شوری سبب کاهش تعداد برگ، ارتفاع بوته، طول سنبله، وزن خشک شاخساره، وزن هزار دانه و همچنین سبب کاهش درصد جوانهزنی در دو رقم شد. همچنین شوری سبب کاهش غلظت آهن، پتاسیم، روی، فسفر، کلسیم، منیزیم، نیتروژن در شاخساره و کاهش میزان کلروفیل a و b در دو رقم شد. در مقابل تغذیه برگی پتاسیم و روی منجر به افزایش معنیداری در وزن خشک شاخساره، وزن هزار دانه و همچنین افزایش غلظت آهن، پتاسیم، روی، فسفر، کلسیم، منیزیم شاخساره در دو رقم شد. پتاسیم و روی همچنین سبب افزایش میزان کارتنوئید کل و کاهش میزان پرولین در دو رقم شد. پتاسیم و روی در رقم بک کراس روشن سبب افزایش ارتفاع بوته، افزایش غلظت نیتروژن شاخساره و کاهش غلظت سدیم شاخساره و در رقم کویر سبب افزایش طول سنبله، کاهش نشت یونی شد. برهمکنش بین پتاسیم و روی و شوری سبب افزایش میزان پرولین در دو رقم شد. در رقم بک کراس روشن این برهمکنش سبب کاهش سدیم و افزایش نیتروژن شاخساره و در رقم کویر سبب افزایش غلظت کلسیم و منیزیم در شاخساره شد. در هر دو رقم تأثیر پتاسیم و روی و برهمکنش آنها با شوری بر میزان کلروفیل a و b روند یکنواختی را نشان نداد و در بعضی سطوح شوری سبب افزایش و در بعضی سطوح سبب کاهش میزان کلروفیل a و b شد.
کلمات کلیدی: تنش شوری، پتاسیم، روی، گندم، بک کراس روشن، کویر

