بررسی شاخص های رشد و عملكرد سیب زمینی در مدیریت آبیاری رایج و دقیق با استفاده از مدل DSSPIM
تاریخ دفاع
مقطع تحصیلی
كارشناسی ارشد
گروه آموزشی
مهندسی آب
استاد
مهدی قیصری
سامانههای نوین آبیاری بهعنوان ابزار مدیریت برای در اختیار قرار دادن آب به مقدار مناسب و در جای موردنظر در مزرعه میباشند، اما اطلاع از مقدار آب مورد نیاز و زمان آبیاری، نیاز به آگاهی از شرایط آب و هوا، خاک، گیاه و مشخصات فنی سیستم آبیاری دارد. در بیشتر اراضی کشاورزی ایران سامانههای نوین آبیاری با دانش سنتی بهرهبرداری میشوند. در ایران سامانه مدیریت آبیاری هوشمند D IM برای مدیریت آبیاری توسعه داده شده است. هدف از این تحقیق بررسی اثر استفاده از سامانه D IM بر شاخصهای رشد و عملکرد گیاه سیبزمینی برای سه واریتهی جلی، بانبا و فابولا و مقایسه با مدیریت رایج آبیاری کشاورزان دشت هرمزآباد سمیرم در سیستم آبیاری بارانی کلاسیک ثابت - آبپاش متحرک است. تیمارهای آزمایشی شامل دو فاکتور اصلی مدیریت هوشمند و رایج و فاکتور فرعی سه نوع واریته جلی، بانبا و فابولا بودند که در قالب طرح فاکتوریل بر پایه طرح کامل تصادفی در سه تکرار مورد مقایسه قرار گرفتند. پژوهش در دشت هرمزآباد، شهرستان سمیرم استان اصفهان در فصل زراعی 1401 انجام شد. مدیریت آبیاری بعد از مرحله استقرار گیاه شروع شد. مقدار رطوبت خاک طی دوره رشد و شاخص سطح برگ و عملکرد در سه تکرار اندازهگیری شد. محصول نهایی در زمان برداشت در تاریخهای رایج دشت اندازهگیری شد. مقدار آب مصرفی در کشتهای هوشمند و رایج به ترتیب برای واریته جلی 751 و 739 میلیمتر، برای واریته فابولا 683 و 679 میلیمتر و برای واریته بانبا 694 و 682 میلیمتر بود. مدیریت هوشمند سبب 5/33 درصد افزایش در تولید نسبت به مدیریت رایج شد و همچنین متوسط تعداد غده در مدیریت هوشمند 9/22 درصد بیشتر از مدیریت رایج بود و این تفاوتها در سطح 5 درصد معنیدار بودند. مدیریت هوشمند باعث افزایش 2/32 درصدی بهرهوری آب، 4/29 درصدی بهرهوری آب آبیاری و 8/20 درصدی بهرهوری انرژی شد و این تفاوت در سطح 1 درصد معنیدار بودند. بهرهوری ناخالص اقتصادی آب آبیاری 52 درصد و بهرهوری خالص آب آبیاری 89 درصد در مدیریت هوشمند بیشتر از مدیریت رایج بود و تفاوتها معنیدار (P < 0.05) بودند. مدیریت هوشمند باعث کاهش 23 درصدی در قیمت تمام شده محصول در مقایسه با مدیریت رایج شد. در مدیریت هوشمندانه سود خالص 100 درصد و سود ناخالص 60 درصد بیشتر از مدیریت رایج بود.
کلمات کلیدی: آبیاری دقیق، آبیاری هوشمند، آبیاری بارانی، سیبزمینی، بهرهوری اقتصادی، بهرهوری انرژی

