اسفناج به عنوان یکی از مهم¬ترین سبزیجات در جهان از اهمیت تغذیه¬ای، سلامتی و اقتصادی بالایی برخوردار است.اسفناج به عنوان یک منبع غنی از ویتامین K به بسیاری از فرآیندهای بیولوژیکی بدن موجودات زنده از جمله انعقاد خوندر بیماران کمک می¬کند. این سبزی دارای یون¬های مهمی مانند آهن و کلسیم بوده ولذا باعث جذب بیشتر این عناصر در بدن می¬شود. وجود ویتامین¬های B، C و بتاکاروتن و عناصر روی، منگنز و سلنیوم و جذب آن توسط انسان برای مقابله با برخی بیماری¬ها مفید هستند. رتبه اول و دوم تولید اسفناج به کشور چین و آمریکا تعلق دارد و ایران رتبه هشتم را به خود اختصاص داده است . استفاده بی رویه از کودهای دامی و شیمیایی در دنیا باعث غیرقابل مصرف شدن بسترهای کشت پس از چند دوره و هم¬چنین استفاده بی رویه کودها علاوه بر ضررهای اقتصادی سبب جذب زیاد از حد عناصر در گیاهان و سمی شدن و در نتیجه نابودی گیاهان می¬شود. لذا در جهان کنونی کشت گیاهان با کیفیت بالا و در شرایط مقرون به صرفه در اولویت قرار داده شده است. در این پژوهش دو خاک با بافت متفاوت با موادی مانند خمیرکاغذ، کود دامی و پسماند سه گیاه دارویی گزنه، ختمی و آویشن با سطوح 5، 10 و 20 درصد مخلوط شده است. خاک لورک نسبت به خاک بادرود دارای درصد کربن آلی بیشتری است. پس از گذشت 40 روز از کشت بذر خصوصیات خاک¬ها و گیاه اسفناج کشت شده مورد بررسی قرار گرفت. تیمار دارای خمیر کاغذ در هر دو خاک دارای کمترین میزان رشد گیاه بودند به صورتی که پس از جوانه زنی سریع از بین رفتند و اجزای گیاه دارای رشد کافی جهت نمونه برداری نبودند. بیشترین میزان تنفس میکروبی با 139 mgCO2-C g-1 soil d-1 در خاک بادرود مشاهده شد. بیشترین کربن آلی نیز در خاک لورک با آویشن 20 درصد مشاهده شد. در منحنی مشخصه رطوبتی با افزایش سطوح ماده آلی شسب منحنی افزایش یافت در نتیجه با افزایش میزان ماده آلی خاک سبک¬تر و سریع¬تر تخلیه می¬شود. در نهایت بهترین خاک و پسماند گیاهی از نظر رشد و کیفیت به صورت کلی به ترتیب خاک لورک و کوددامی 10 درصد و ختمی 5 درصد دارا بودند. کلمات کلیدی: اسفناج، پسماند گیاهی، گیاهان دارویی، کود دامی، خمیر کاغذ، سبزیجات