اثرات بلند مدت نرخ رشد پیش از شیرگیری و فصل تولد بر عملكرد تولیدی اولین شیردهی گاوهای شیری هلشتاین
تاریخ دفاع
مقطع تحصیلی
كارشناسی ارشد
گروه آموزشی
علوم دامی
استاد
غلامرضا قربانی خراجی
شیوه پرورش گوساله در مزارع گاوشیری متفاوت است. این تفاوت شامل روش تغذیه، سن شیرگیری و روش شیرگیری میباشد. این تفاوتها در روش پرورش گوسالهها، احتمالا سبب تفاوت در نرخ رشد روزانه پیش از شیرگیری میشود. به منظور بررسی اثرات بلند مدت نرخ رشد روزانه پیش از شیرگیری و فصل تولد بر تولید شیر 305 روز و آغوز در اولین شیردهی از دادههای سالهای اخیر مزارع گاوشیری استفاده شد. مجموعا 18528 داده از سه مزرعه صنعتی طی سالهای 1390 تا 1400 بدست آمد. گوسالههایی که دادههای وزن تولد، وزن شیرگیری، سن شیرگیری، تولید شیر 305 روز و آغوز در اولین شیردهی را داشتند، در این مطالعه استفاده شدند. دادههای پرت و غیرطبیعی از مجموع دادهها حذف شدند و در نهایت به ترتیب 1572و 1452 داده تولید شیر 305 روز و آغوز در اولین شیردهی در تجزیه وتحلیل آماری استفاده شد. وزن تولد گوسالهها به 3 گروه تقسیم بندی شد؛ وزنهای تولد 35 کیلوگرم و کمتر در گروه وزن کم، 42-36 کیلوگرم در گروه وزن طبیعی و 43 کیلوگرم و بیشتر در گروه وزن زیاد قرار گرفتند. همچنین دادههای نرخ رشد روزانه پیش از شیرگیری به 4 گروه تقیسم شد؛ گروه اول کمتر از 500/0 کیلوگرم در روز، گروه دوم 600/0-500/0 کیلوگرم در روز، گروه سوم 700/0-601/0 کیلوگرم در روز و گروه چهارم بیشتر از 700/0 کیلوگرم در در روز. نرخ رشد روزانه پیش از شیرگیری اثر معنی داری بر تولید شیر 305 روز در اولین شیردهی داشت (0001/0P<). اما نرخ رشد روزانه پیش از شیرگیری اثر معنی داری بر تولید آغوز در اولین زایش نداشت (21/0P=). رابطه خطی نرخ رشد روزانه پیش از شیرگیری بر تولید شیر 305 روز در اولین شیردهی نشان داد، به ازای هر 1/0 کیلوگرم افزایش وزن روزانه پیش از شیرگیری، تولید شیر در اولین شیردهی 6/170 کیلوگرم افزایش مییابد (001/0P<). رابطه خطی بین نرخ رشد روزانه پیش از شیرگیری با تولید آغوز در اولین زایش معنی دار نبود (085/0P=). اثرات متقابل وزن تولد و نرخ رشد روزانه پیش از شیرگیری نیز معنی دار نبود (07/0P=). گوسالههای متولد شده در فصول زمستان و بهار، وزن تولد بیشتری در مقایسه با متولدین فصول تابستان و پاییز را داشتند (0001/0P<). گوسالههای متولد شده در فصول پاییز و زمستان نرخ رشد روزانه پیش از شیرگیری و وزن شیرگیری بیشتری نسبت به گوسالههای متولد فصلهای بهار و تابستان را داشتند (به ترتیب 0001/0P< و 0001/0P<). فصل تولد اثر معنی داری بر تولید شیر 305 روز در اولین شیردهی داشت (0045/0P=) اما برتولید آغوز در اولین زایش اثر معنی داری نداشت (506/0P=). در نتیجه گوسالههای شیری که نرخ رشد روزانه پیش از شیرگیری بیشتری داشتند، در اولین شیردهی نیز شیر بیشتری تولید کردند و همچنین وزن بیشتر در هنگام شیرگیری گوساله ها منجر به تولید شیر بیشتر در اولین شیردهی میشود.
کلمات کلیدی: نرخ رشد پیش از شیرگیری، وزن تولد، تولید شیر، تولید آغوز، فصل تولد

