ارتباط زمان رسیدن به پیك تولید شیر با ماندگاری در گاوهای شیری هلشتاین در استان اصفهان
تاریخ دفاع
مقطع تحصیلی
كارشناسی ارشد
گروه آموزشی
علوم دامی
استاد
عباس پاكدل
در این مطالعه به منظور برآورد فراسنجههای ژنتیکی صفت زمان رسیدن به پیک تولید شیر و ارتباط آن با صفت ماندگاری در گاوهای شیری هلشتاین از تعداد 8003232 رکورد مربوط به گاو شیری هلشتاین متعلق به 147 گله از گلههای گاوهای شیری هلشتاین استان اصفهان که طی سالهای 1390 تا 1401 در تعاونی گاوداران استان اصفهان (وحدت) جمع آوری شده بود، استفاده گردید و اطلاعاتی از قبیل میانگین امتیاز سلول های بدنی موجود در شیر، حداقل امتیاز سلول های بدنی موجود در شیر، تولید چربی 305 روز، تولید پروتئین 305 روز، میزان تولید شیر حداکثر، درصد چربی حداکثر، درصد پروتئین حداکثر، زمان رسیدن به حداکثر تولید شیر، تداوم شیردهی، طول عمر و طول عمر تولیدی استخراج گردید. برای بررسی ساختار شجره نامه از نرم افزار CFC و برای ویرایش داده ها از نرم افزار SQL نسخه 18، نرم افزار SAS 9.4 و نرم افزار صفحه گسترده (Excel 2019) استفاده گردید. ضرایب منحنی شیردهی دام¬ها و همچنین زمان رسیدن به اوج تولید شیر، تولید شیر 305 روز، تولید و تداوم شیردهی با استفاده از تابع ویلمینک برآورد گردید. نتایج آمار توصیفی صفات مورد بررسی نشان داد که زمان رسیدن به حداکثر تولید شیر و تداوم شیردهی به ترتیب دارای میانگین 94/14±59/63 روز و 61/3±71/94 می¬باشد. میزان تولید شیر حداکثر با میانگین 57/8±55/46 کیلوگرم در روز دارای ضریب تغیرات 43/18 درصد بود. زمان رسیدن به حداکثر تولید شیر و تداوم شیردهی دارای وراثت پذیری مشابه و پائین 22/0 اما تکرار پذیری این دو صفت به ترتیب 33/0 و 26/0 برآورد گردید. طول عمر و طول عمر تولیدی دارای وراثت پذیری یکسان 28/0 و تکرار پذیری مشابه 57/0 بودند. نتایج این مطالعه نشان داد همبستگی ژنتیکی بین زمان رسیدن به پیک تولید با حداکثر شیر تولیدی در نوبت زایش اول و دوم به ترتیب 92/0- و 80/0- برآورد گردید که همبستگی بالا و منفی بود، اما بین زمان رسیدن به پیک تولید با حداکثر شیر تولیدی در نوبت زایش سوم همبستگی منفی و متوسط مشاهده گردید (054/0-=r). همچنین همبستگی بین زمان رسیدن به پیک تولید با تداوم شیردهی در نوبت¬های زایش 1 تا 4 مثبت و بالا مشاهده گردید. همبستگی ژنتیکی زمان رسیدن به پیک تولید با طول عمر و طول عمر تولیدی در تمامی نوبت های زایش منفی و نزدیک به صفر برآورد گردید. نتایج این مطالعه نشان داد تولید شیر 305 روز دارای وراثت پذیری 11/0 و تکرار پذیری 16/0 بود. بیشترین وراثت پذیری برای صفت میزان تولید چربی حداکثر (49/0) و کمترین وراثت پذیری برای صفت میانگین امتیاز سلول¬های بدنی موجود در شیر (04/0) و تولید چربی 305 روز (04/0) مشاهده گردید. دو صفت میانگین امتیاز سلول¬های بدنی موجود در شیر و تولید چربی 305 روز دارای وراثت پذیری یکسان 04/0 اما تکرار پذیری صفت تولید چربی 305 روز بیشتر و برابر با 10/0 مشاهده گردید. روند ژنتیکی و در واقع ارزش اصلاحی صفت زمان رسیدن به حداکثر تولید شیر از سال 1390 تا 1391 منفی و از سال 1391 تا 1392 روندی مثبت داشت. از سال 1392 تا 1395 روند منفی و از سال 1395 تا 1397 روند مثبت مشاهده گردید. همچنین از سال 1397 تا 1398 تغییرات قابل ذکری در روند مشاهده نگردید اما از سال 1398 تا 1399 روند منفی بود. صفت زمان رسیدن به حداکثر تولید شیر با صفات تولید شیر، تولید پروتئین 305 روز و تولید چربی 305 روز به ترتیب همبستگی ژنتیکی (05/±0) 81/0-، (01/±0) 52/0- و (01/0±) 47/0- را نشان داد و با صفات حداقل امتیاز سلول¬های بدنی موجود در شیر و تداوم شیردهی همبستگی مثبتی داشت. همچنین همبستگی ژنتیکی صفت تولید شیر با صفات تولید پروتئین، حداقل امتیاز سلول¬های بدنی موجود در شیر، تداوم شیردهی، طول عمر و طول عمر تولیدی منفی برآورد گردید. در این مطالعه همبستگی محیطی بین زمان رسیدن به حداکثر تولید شیر با تولید شیر، تولید شیر 305 روز، تولید چربی و پروتئین 305 روز و میانگین امتیاز سلول¬های بدنی منفی برآورد گردید و همبستگی محیطی بین زمان رسیدن به حداکثر تولید شیر با طول عمر و طول عمر تولیدی نزدیک به صفر و قابل توجه نبود. در کل می¬توان نتیجه گرفت با افزایش تعداد نوبت¬های زایش تاثیر مثبت زمان رسیدن به پیک تولید شیر بر تداوم شیردهی کلی کاهش می¬یابد، اما هنوز در تمامی نوبت¬ها این همبستگی مثبت و قوی باقی می¬ماند. بنابراین، تاخیر در رسیدن به پیک تولید شیر باعث طولانی¬تر شدن دوره شیردهی می¬شود، اما این اثر با افزایش تعداد نوبت¬های زایش به تدریج ضعیف¬تر می¬شود. در تمامی نوبت¬های زایش ،تاثیر زمان رسیدن به پیک تولید شیر بر طول عمرو طول عمر تولیدی تقریبا صفر و ناچیز است. به عبارت دیگر ، زمان رسیدن به پیک تولید شیر تاثیر معنی-داری بر طول عمر تولیدی حیوانات ندارد و این اثر با افزایش تعداد نوبت¬های زایش

