تاثیر تغذیه گیاه رزماری بر عملكرد و سلامتی گوساله های شیرخوار هلشتاین
تاریخ دفاع
مقطع تحصیلی
كارشناسی ارشد
گروه آموزشی
علوم دامی
استاد
رسول كوثر
در این پژوهش اثر استفاده از گیاه رزماری بر عملکرد و سلامت گوسالههای شیرخوار هلشتاین بررسی شد. شمار 45 رأس گوساله نوزاد هلشتاین (30 رأس نر و 15 رأس ماده؛ 15 رأس در هر تیمار)، از روز سوم تولد با میانگین وزنی 1/39 کیلوگرم به صورت تصادفی در سه تیمار آزمایشی شامل: 1- گوسالههای تیمار شاهد بدون مصرف پودر گیاه رزماری، 2- گوسالههای تغذیهشده با نیمگرم پودر رزماری در یک کیلوگرم خوراک و 3- گوسالههای تغذیهشده با یک گرم پودر رزماری در یک کیلوگرم خوراک در خوراک آغازین از روز سوم تا روز 70 تقسیم شدند. گوسالهها تا روز 59 شیردهی، در 60 روزگی از شیرگیری و تا 70 روزگی ارزیابی شدند. مصرف خوراک آغازین، افزایش وزن نهایی و افزایش وزن روزانه تحت تأثیر تیمارهای آزمایش قرار نگرفت. رشد اسکلتی ارتفاع هیپ در روز 70 (01/0=P) و در کل دوره (05/0>P)، ارتفاع جدوگاه در کل دوره (05/0>P)، طول بدن در روز 45 (04/0=P) و در کل دوره (01/0=P)، دور سینه در کل دوره (02/0=P) و در گوسالههای نر (01/0=P)، عرض هیپ در روز 70 (02/0=P) و کل دوره (05/0>P) در در تیمارهای تغذیهشده با رزماری افزایش یافت. pH مایع شکمبه در تیمار شاهد افزایش یافت و با تیمارهای مصرف کننده رزماری اختلاف معنیدار داشت (05/0=P). مقدار اسید چرب فرار ایزووالریک در تیمار شاهد افزایش یافت و با تیمارهای مصرفکننده رزماری اختلاف معنیدار داشت. دمای رکتوم تحت تاثیر تیمارها قرار نگرفت اما در گوسالههای ماده بیشتر بود (00/0=P). نمره اسکور مدفوع تحت تأثیر تیمارهای آزمایش قرار نگرفت. نمره تنفس و نمره شادابی در گوسالههای شاهد بیشتر بود و با تیمارهای مصرف کننده رزماری اختلاف معنیدار داشت. همچنین نمره شادابی در گوسالههای نر بیشتر بود. پارامترهای آنتیاکسیدان سرم خون شامل ظرفیت آنتیاکسیدانی کل (01/0=P)، سوپراکسید دسموتاز (04/0=P) در دوره دو روز بعد از شیرگیری در تیمار شاهد کمتر از دیگر تیمارهای آزمایشی بود. گلوتاتیون پراکسیداز (00/0=P)، در دوره یک روز قبل از شیرگیری و کل دوره در تیمار شاهد بیشتر بود و با تیمارهای مصرفکننده رزماری اختلاف معنیدار داشت. مقدار آنزیمهای کبدی ترانس آمیناز گلوتامیک اگزالواستیک، ترانس آمیناز گلوتامیک پیروویک و آلکالین فسفاتاز، تحت تاثیر تیمارها قرار نگرفت اما مقدار ترانس آمیناز گلوتامیک اگزالواستیک و آلکالین فسفاتاز در گوسالههای ماده بیشتر بودند. همچنین مقدار فاکتورهای تعداد گلبولهای قرمز، مقدار هموگلوبین، میانگین حجم گلبولهای قرمز، میانگین غلظت هموگلوبین در گلبول قرمز، لنفوسیت، نوتروفیل، مونوسیت و باند سل تحت تاثیر تیمارها قرار نگرفتند. تعداد گلبولهای سفید (04/0=P)، (04/0=P) هماتوکریت و ائزونوفیل (01/0=P) در کل دوره در تیمارهای مصرفکننده رزماری بیشتر بودند و با تیمار شاهد اختلاف معنیدار داشتند. مقدار متوسط هموگلوبین در گلبول قرمز، در گوسالههای ماده و در دوره دو روز بعد از شیرگیری در تیمار شاهد بیشتر بود و تفاوت معنیدار در سطح (05/0=P) با تیمارهای رزماری داشت. به طور کلی نتایج نشان داد که افزودن پودر رزماری به خوراک آغازین گوسالههای شیری هلشتاین سبب بهبود سنجههای رشد اسکلتی، شاخصهای آنتیاکسیدان شد. بنابراین توصیه میشود که از این ترکیبات در تغذیه گوساله استفاده شود.
واژههای کلیدی: آنتیاکسیدان، رشد اسکلتی، گیاهان دارویی، متابولیتهای خونی، رزماری، گوساله

