بررسی اثر نورهای LED و تنش خشكی بر رشد، عملكرد و محتوای اسانس گیاه شمعدانی عطری (Pelargonium graveolens)
تاریخ دفاع
مقطع تحصیلی
كارشناسی ارشد
گروه آموزشی
باغبانی
استاد
مهدی رحیم ملك
تنش خشکی یکی از مهم ترین عوامل محیطی است که تأثیر عمدهای بر رشد و نمو گیاهان زینتی- دارویی دارد. نور یکی از عوامل کلیدی و مهم در رشد، متابولیسم وعملکرد گیاه است. فرایندهای متابولیک در گیاهان نسبت به نور آبی و قرمز حساس هستند. نورهای LED به طور عمده و گسترده برای سهولت رشد و کاهش تنش غیرزیستی گیاهان مختلف به ویژه محصولات باغی و دارویی مورد استفاده قرار میگیرد. این آزمایش به صورت فاکتوریل درقالب طرح آماری کاملا تصادفی (تیمارها شامل تنش خشکی با آبیاری در ظرفیت زراعی 60 درصد و شاهد (آبیاری در 100درصد ظرفیت زراعی) و نور قرمز، نور آبی، نور سفید، ترکیب نور قرمز، آبی و نور طبیعی) با سه تکرار در شرایط کنترل شده گلخانهای بر روی گیاه شمعدانی عطری انجام شد. اثر اصلی تیمار طیفهای نوری نشان داد که بیشترین ارتفاع، تعداد برگ در بوته، وزن تر ساقه و برگ در طیف نور قرمز و کمترین میزان آنها در طیف نور شاهد مشاهده شد. بیشترین میزان وزن تر و خشک ریشه، محتوای نسبی رطوبت، نشت یونی، شاخص سبزینگی، آنتیاکسیدان، میزان کلروفیل a و b در تیمار طیف نوری آبی-قرمز بدست آمد. نتایج اثر اصلی تنش خشکی نشان داد که بیشترین تعداد برگ، وزن تر ساقه، وزن تر و خشک ریشه، محتوای رطوبت نسبی، شاخص سبزینگی در تیمار عدم تنش مشاهده شد و تیمار تنش بر ارتفاع، وزن تر برگ و قطر طوقه، فلورسانس کلروفیل، ظرفیت آنتیاکسیدان و فنول تفاوت معنیداری نداشت. بیشترین میزان پرولین، نشت یونی، میزان کلروفیل a و کاروتنوئید در تیمار تنش خشکی مشاهده شد. اثرمتقابل طیفهای نوری و تنش خشکی نشان داد که بیشترین ارتفاع، تعداد برگ در بوته، وزن تر ساقه و برگ در تیمار تنش عدم خشکی و نور ترکیبی آبی-قرمز و بیشترین وزن تر و خشک ریشه، محتوای رطوبت نسبی، نشت یونی، شاخص سبزینگی و ظرفیت آنتیاکسیدان در تیمار تنش خشکی و نور ترکیبی آبی-قرمز بدست آمد. بیشترین میزان کلروفیل a، b و کل، کاروتنوئید در تیمار تنش خشکی-نور قرمز مشاهده شد. به طور کلی در این پژوهش مشاهده شد که کاربرد نورهای ال ای دی بر خصوصیات مورفولوژیکی، فیزیولوژیکی و درصد و ترکیبات اسانس گیاه شمعدانی عطری تحت تنش خشکی تاثیر مثبت دارد.
کلمات کلیدی: شمعدانی عطری، نور LED، کلروفیل، پرولین

