اصلاح نباتات همانند تکامل، شدیدا به تنوع ژنتیکی وابسته است. اطلاع از تنوع ژنتیکی ژرم پلاسم گیاهی به اصلاحگر اجازه گزینش مواد ژنتیکی و مدیریت مطلوب برنامه های اصلاحی را می دهد.گل مغربی گیاهی زینتی-دارویی است که بذور آن حاوی ترکیبات مطلوب اسیدهای چرب به ویژه مقادیر متنابهی از اسیدهای چرب امگا-6 (?-6) سودمند برای سلامت انسان می باشد. مطالعه حاضر به منظور بررسی تنوع ژنتیکی صفات مورفولوژیک، فنولوژیک، عملکرد بذر، محتوای روغن و ترکیبات اسیدهای چرب روغن بذر دو گونه گل مغربی(Oenothera biennis and O. speciosa)، در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان انجام شد. آزمایش در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. بذرهای 19 ژنوتیپ در تاریخ 7 اردیبهشت 1401 در گلدان کشت و نشاها در مرحله 8-10 برگی با تراکم 17 بوته در مترمربع به زمین اصلی منتقل شدند. نتایج تجزیه واریانس داده ها نشان داد که بین دو گونه مورد مطالعه، برای همه ی صفات اختلاف معنی دار در سطح 1 و 5 درصد وجود داشته و تنوع قابل ملاحظه ای بین دو گونه مشاهده شد. ژنوتیپ های1 تا 13 که متعلق به گونه O. biennis یا گونه گل زرد بودند، از نظر کلیه صفات اندازه گیری شده اختلاف معنی دار در سطح 1 و 5 درصد نشان دادند ولی ژنوتیپ های 14 تا 19 که متعلق به گونه O. speciosa یا گونه گل صورتی بودند برای صفات تعداد شاخه فرعی، وزن تر و خشک اندام هوایی و تعداد دانه در کپسول اختلاف معنی دار نداشتند. بنابراین تنوع مشاهده شده در گونه گل صورتی کمتر از گونه گل زرد بود. همبستگی صفات حاکی از تاثیر حداکثری اجزای عملکرد از جمله وزن هزار دانه، تعداد دانه در کپسول و تعداد کپسول در بوته بر عملکرد دانه بود. ضمن اینکه برخی صفات دیگرنظیر ارتفاع بوته، طول برگ و قطر ساقه نیز با عملکرد همبستگی مثبت داشت. با توجه به مشاهده همبستگی بالا و مثبت عملکرد روغن در هکتار و عملکرد دانه در مطالعه حاضر، انتخاب برای عملکرد دانه موجب افزایش عملکرد روغن در هکتار در شرایط محیطی مشابه مطالعه حاضر می شود. تجزیه به مولفه های اصلی نیز در تایید نتایج اهمیت اجزای عملکرد در تعیین عملکرد دانه گل مغربی بود بطوری که حدود 70 درصد تغییرات عملکرد دانه با مولفه اول مشتمل بر وزن هزار دانه، تعداد دانه در کپسول، تعداد کپسول در بوته، ارتفاع بوته، طول برگ و قطر ساقه ایجاد شد. ضمن اینکه ژنوتیپ های 9،8،6 و 12 دارای بیشترین مقادیر صفات نام برده بودند. نتایج حاصل از تجزیه خوشه ای حاوی سه کلاستر شد که ژنوتیپ های گونه گل صورتی در کلاستر 3 و ژنوتیپ های گونه زرد در کلاسترهای 1 و 2 جای گرفتند. در مجموع نتیجه گیری شد که اصلاح گل مغربی برای افزایش عملکرد دانه و روغن، نیازمند گزینش بوته های با بنیه، ارتفاع بلند، برگ های پهن، گل های فراوان و وزن دانه بالا می¬باشد. ژنوتیپ 19 از گونه گل صورتی، ژنوتیپ برتر از نظر محتوای روغن بذر معرفی شد؛ در صورتی که ژنوتیپ های 14 و 18 به دلیل عملکرد دانه بالا، بیشترین عملکرد روغن در هکتار را داشتند. در گونه گل زرد ژنوتیپ 12 بیشترین عملکرد دانه در هکتار و ژنوتیپ های 13 و 9 بالاترین محتوا و عملکرد روغن در هکتار را داشتند. واژه های کلیدی: تنوع ژنتیکی، گل مغربی، صفات مورفولوژی، ترکیب اسیدهای چرب روغن.