گیاه گلرنگ (Carthamus tinctorius L.) یک محصول دانه روغنی چند منظوره است که با بسیاری از اراضی زراعی کشور سازگاری دارد. این گیاه می‌تواند در خاک‌های فقیر رشد کرده و عملکرد قابل قبولی داشته باشد. همچنین مقاوم به انواع تنش‌های زنده و غیر زنده به ویژه تنش‌های شوری و خشکی است. عنصر روی در عملکرد و سنتز پروتئین‌ها، فعالیت آنزیم‌ها و فتوسنتز گیاه نقش بسیار مهم و ضروری دارد. مقدار روی در زمین‌های کشاورزی به ویژه در خاک‌های آهکی و شور بسیار کم است. قارچ میکوریزا سطح تبادلی ریشه و خاک، تغذیه گیاه و جذب آب را در گیاهان بهبود می‌بخشد. همچنین بافت و ساختمان خاک را با نفوذ رشته‌ها و اندام‌های قارچی بهبود می‌دهد. به علاوه همزیستی میکوریزایی موجب افزایش تحمل گیاهان به تنش‌های زنده و غیر زنده می‌گردد. تنش شوری یکی از تنش‌های غیر زیستی محدودکننده رشد و عملکرد گیاهان در مناطق خشک و نیمه خشک است. این پژوهش در دو آزمایش جداگانه گلدانی از اواسط اسفند ماه 1400 تا تابستان 1401 در مزرعه چاه اناری دانشگاه صنعتی اصفهان به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار اجرا درآمد. در آزمایش اول پاسخ ژنوتیپ‌های کوسه، اراک2811، کردستان و نبراسکا-10 گلرنگ به تغذیه برگی روی در دو سطح صفر و 3 گرم در 1000 گرم سولفات روی و قارچ میکوریزا در دو سطح عدم تلقیح و تلقیح بررسی شد. در آزمایش دوم تاثیر دو سطح تلقیح و عدم تلقیح قارچ میکوریزا و دو سطح صفر و محلول پاشی سولفات روی بر رقم کوسه گلرنگ تحت شرایط سه سطح صفر، 60 میلی مولار و 120 میلی مولار NaCl بررسی شد. در آزمایش اول محلول پاشی روی و قارچ میکوریزا سبب افزایش صفات حجم، وزن خشک، طول تجمعی ریشه، غلظت کلروفیل‌ها و کارتنوئیدها، روی، پتاسیم و فسفر برگ، ارتفاع و تعداد شاخه اصلی بوته، عملکرد و اجزا عملکرد شامل وزن صد دانه، تعداد دانه در طبق، تعداد طبق در بوته، وزن خشک اندام هوایی و درصد روغن دانه در تمام ژنوتیپ‌های مورد مطالعه به ویژه در ژنوتیپ‌های کوسه و اراک شد. در آزمایش دوم تنش شوری موجب کاهش درصد آغشتگی ریشه به میکوریزا، حجم، وزن خشک و طول تجمعی ریشه، غلظت کلروفیل‌ها و کارتنوئیدها، روی، و پتاسیم برگ، نسبت پتاسیم به سدیم، ارتفاع و تعداد شاخه اصلی بوته، حداکثر کارآیی فتوسیستمII فتوسنتزی (Fv/Fm)، محتوای نسبی آب برگ، عملکرد و اجزا عملکرد و وزن خشک اندام هوایی ولی باعث افزایش نسبت کارتنوئیدها به کلروفیل کل، غلظت سدیم، پرولین و قندهای محلول برگ گلرنگ شد. اعمال تمیارهای محلول پاشی روی و قارچ میکوریزا از طریق بهبود و افزایش ویژگی‌های فتوسنتزی شامل غلظت کلروفیل‌ها و Fv/Fm، بهبود وضعیت محتوای نسبی آب برگ، بهبود وضعیت تعادل یون‌های سدیم و پتاسیم، نسبت پتاسیم به سدیم، افزایش غلظت روی، وزن خشک، حجم و طول تجمعی ریشه و در نتیجه رشد بهتر گیاه و افزایش عملکرد و اجزا عملکرد دانه و وزن خشک اندام هوایی سبب تعدیل اثرات منفی شوری در گیاه گلرنگ شد. با توجه به نتایج به دست آمده در این پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که ویژگی‌های فیزیولوژیک، رشدی و عملکرد دانه ژنوتیپ‌های گلرنگ تحت تاثیر تیماری‌های محلول پاشی روی و قارچ میکوریزا به ویژه در ژنوتیپ‌های پرمحصول کوسه و اراک2811 افزایش می یابد. همچنین این تیمارها موجب بهبود ظرفیت فتوسنتز، رشد، عملکرد و اجزا عملکرد گیاه گلرنگ در شرایطی که آب آبیاری و خاک شور باشند می‌شود و تحمل گیاه در شرایط تنش را افزایش می‌دهند. کلمات کلیدی: گلرنگ، میکوریزا، روی، شوری، فسفر، حجم ریشه، گیاه دانه روغنی