ارزیابی عملكرد و تولیدمثل گاوهای شیری با استفاده از شاخص نسبت تابستان به زمستان در اصفهان
تاریخ دفاع
مقطع تحصیلی
كارشناسی ارشد
گروه آموزشی
علوم دامی
استاد
غلامرضا قربانی خراجی
به علت تغییرات اقلیمی وگرم شدن تدریجی کره زمین، احتمال وقوع تنشحرارتی در گاوهای شیری و بروز اثرات منفی آن برعملکرد تولیدی و تولیدمثل افزایش یافته است. کاهش تنشحرارتی چالشی مهم برای دامداران، بهویژه در اصفهان است. بنابراین، مدیریت تنش حرارتی برای بهبود عملکرد تولیدمثلی در صنعت پرورش گاو شیری به عنوان زیر بنای اقتصاد گله، از اهمیت زیادی برخوردار است،چراکه عملکرد نامطلوب تولید مثلی باعث کاهش سودآوری گله میشود. به کارگیری یک معیار برای بررس تنش حرارتی و ارزیابی راهکارهای کاهش تنش ممکن است بازخورد مثبتی در راهبردهای مدیریتی و تغذیهای دام باشد. بنابراین، این مطالعه با هدف بررسی استفاده از شاخص متغیرهای عملکردی نسبت تابستان به زمستان برای تعیین کمیت و مقایسه آنها در اصفهان انجام شد. صفات مورد بررسی در این مطالعه شامل؛ شیر تولیدی 150 روز، شیر تصحیح شده برای انرژی، شیر تصحیح شده برای چربی، میزان تولید چربی و پروتئین، امتیازسلولهای سوماتیک، فاصله زایش تا اولین تلقیح، شانس گیرایی در تلقیح اول، نرخ گیرایی در تابستان و زمستان بود. در این مطالعه برای تعیین روند عملکرد تولید و تولیدمثلی در سطح 31 گله گاوشیری هلشتاین از ?7هزار رکورد، در شکم های ? تا 4 طی سالهای ??92 تا ?400 جمع آوری شده بود، استفاده گردید. تجزیه و تحلیل آماری با استفاده از رویه GLM MIXوREG و MEANS نرمافزار (?.4)SAS صورت گرفت. میانگین و خطای استاندارد صفات تولیدی و تولیدمثلی در گلهها شامل شیر تولیدی 150روز، شیرتصحیح شده برای چربی و انرژی، درصد چربی و پروتئین شیر، امتیاز سلولهای بدنی به ترتیب 4±5/36، 7/4±9/35، 5/4±1/34 کیلوگرم در روز، 2/0±4/3، 1/0±1/3، 77/0±25/4 برآورد گردید. نرخ گیرایی در تابستان و زمستان به ترتیب 31/0±3/44، 35/0±9/51 و فاصله زایش تا اولین تلقیح نیز به ترتیب 2/0±1/75، 2/0±0/68 گزارش گردید.
برطبق نتایج بدست آمده، عملکرد تولیدی و تولیدمثلی زمستان بهتر از تابستان بود. بهترین عملکرد تولیدی مربوط به نوبت زایشهای دوم و سوم بود و عملکرد تولیدمثلی(نرخ گیرایی اول) با افزایش نوبت زایش کاهش پیدا کرد. عملکرد گاوهای شیری در تمام مناطق آبوهوایی تحت تأثیر تنش حرارتی تابستان قرارگرفت، اما برخی از مناطق بیشتر از سایرین بود. هنگام مقایسه نسبت تابستان به زمستان برای هر صفت، تفاوت بین مناطق نیز مشاهده شد و دامداریهایی که سیستم خنک کننده مناسب، حداقل فاصله 30 متر بین بهاربندها و تاج ساختمان 13 متر با جهت شرقی_غربی داشتند به خوبی توانسته بودند اثرات تنشحرارتی را مهار کنند و عملکرهای مناسبی ارائه دهند. این نشان میدهد که عملکرد تابستان بسته به منطقه آبوهوایی شناسایی شده توسط نسبت تابستان به زمستان متفاوت است و سودمندی شاخص را برای نظارت بر درجه تنش حرارتی بر اساس عملکرد نشان میدهد. در سالهای اخیر عملکرد تولیدی به دلایل مدیریتی، تغذیهای و تهویه در این گلهها رو به بهبود است. به طور کلی عملکرد تولیدمثلی در گلههای شیری هلشتاین در حال کاهش است در حالی که تولید شیر در این دوره به طور چشمگیر افزایش یافته است. این تحقیق با هدف ارائه یک نگاه جامع و صریح به تأثیرات تغییرات اقلیمی بر صنعت دامداری گاو شیری و نیز ارائه پیشنهادهایی برای مدیریت بهتر این موضوع انجام شد.
کلمات کلیدی: شاخص نسبت تابستان به زمستان_عملکرد تولیدی_عملکرد تولیدمثلی_گاو شیری

