رفتن به محتوای اصلی
x
ارزیابی مبنای ژنتیكی صفت بولتینگ در اسفناج با استفاده از توالی نواحی مرتبط
تاریخ دفاع
مقطع تحصیلی
كارشناسی ارشد
گروه آموزشی
بیوتكنولوژی كشاورزی
استاد

ابوذر سورنی

اسفناج از مهم‌ترین سبزی¬های برگی است که به صورت تازه و یا فرآوری شده مصرف می‌شود و دارای عملکرد بالا و رشد سریع است. این گیاه بومی ایران بوده و از نظر ارزش غذایی اهمیت ویژه¬ای دارد. به دلیل قدمت زیاد کشت و کار در ایران، توده‌های متنوع و ارزشمندی از این گیاه در کشور وجود دارد. بنابراین جمع‌آوری، حفظ، نگه‌داری و ارزیابی صفات ژنتیکی این سبزی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. بولتینگ پدیده فیزیولوژیک ناخواسته است که باعث به بذر نشستن بی¬موقع اسفناج شده و باعث از بین رفتن کیفیت آن¬ می¬شود. با توجه به اهمیت بولتینگ و وجود این موضوع در سبزی اسفناج به نظر می¬رسد بررسی دقیق توده¬های بومی و مقایسه¬ی آن¬ها با توده¬های خارجی ضروری است. بنابراین آزمایشی به¬منظور شناسایی چند شکلی‌های تک نوکلئوتیدی در ژن¬ها و نواحی دخیل در گلدهی ?? توده¬ی اسفناج طراحی و انجام شد. برای دستیابی به این منظور، بذور ژنوتیپ‌های زودگلده و دیرگلده جمع‌آوری شده در گلخانه دانشگاه صنعتی اصفهان در سال زراعی ????-???? کشت شدند. توده¬های اسفناج در این بررسی شامل نه توده¬ی بومی و یک توده¬ی غیربومی(ویروفلای) بود. پس از ارزیابی ژن¬های مرتبط با صفت بولتینگ، 3 ژن به همراه یک ناحیه پروموتوری انتخاب و پس از طراحی آغازگرهای مناسب، نواحی مورد نظر مورد بررسی و ارزیابی تنوع نوکلئوتیدی قرار گرفتند. نتایج آزمون تاجیما دی در بررسی تکاملی ژن‌های SPO04942، SPO04967، و SPO05293 مشخص کرد که این ژن‌ها تحت تأثیر انتخاب متعادل قرار داشته و فشار انتخابی بر روی آن مؤثر نبوده است. لذا می¬توانند به عنوان یک کاندیدای مناسب جهت دستورزی¬های ژنتیکی و روش¬های اصلاح کلاسیک بدون تاثیر گرفتن از فشار انتخاب در جهت تولید ارقام دیرگلده مورد استفاده قرار گیرند. نتایج بررسی روابط فیلوژنتیکی میان ژنوتیپ¬ها نشان داد که تقریبا تمامی ژن¬های مورد بررسی در این مطالعه قادر به تفکیک ژنوتیپ¬های زودگلده از دیرگلده هستند، لذا می-توانند به عنوان یک نشانگر مناسب برای صفت بولتینگ مورد استفاده قرار گیرند. نتایج این آزمایش درک عمیقی از مکانیسم‌های مولکولی بولتینگ در اسفناج فراهم می‌کند و در تولید انواع مختلفی از ژرم‌پلاسم‌های اسفناج سازگار با مناطق مختلف، مفید می‌باشد. کلمات کلیدی: اسفناج، بولتینگ، شناسایی چندشکلی تک نوکلئوتیدی، توالی‌یابی سنگر، آزمون تاجیما.

  

تحت نظارت وف ایرانی