مطالعه حاضر با هدف بررسی اثر سطوح مختلف سلنیوم آلی در جیره‌های با نسبت های متفاوت اسیدهای چرب امگا-? به امگا-? ، بر عملکرد، وزن نسبی اندم‌های داخلی، شمارش تفکیکی گلبول‌های سفیدخون، پاسخ‌های ایمنی هومورال، جمعیت میکروبی، هیستومورفولوژی دستگاه گوراش و کیفیت‌گوشت جوجه‌های گوشتی صورت گرفت. برای این منظور1200 قطعه جوجه رأس 308 در قالب آزمایش فاکتوریل(4×2) بر پایه یک طرح کاملا تصادفی با8 تیمار، 6 تکرار و 25 پرنده در هر تکرار درنظرگرفته شدند. فاکتورهای مورد آزمایش شامل سطوح مختلف اسیدهای چرب امگا-6 به امگا-3 (بالا و پایین) و سطوح مختلف سلنیوم آلی (900،600،300و1200 میکروگرم درکیلوگرم) بودند. در پایان آزمایش دو قطعه پرنده ازهرتکرار به‌صورت تصادفی انتخاب و نمونه‌گیری‌های بافت و خون انجام پذیرفت. یافته های آزمایش حاضر نشان داد که در دوره‌های آغازین و رشد به دنبال استفاده از ??? میکروگرم درکیلوگرم سلنیوم آلی در جیره های حاوی روغن سویا و ??? میکروگرم درکیلوگرم در جیره های حاوی روغن ماهی میانگین مصرف خوراک و افزایش وزن روزانه به طور قابل ملاحظه ای افزایش یافت (0?/0>P). همچنین بررسی اثرات اصلی نشان دهنده آن بود که استفاده از حداقل ??? میکروگرم درکیلوگرم سلنیوم آلی موجب کاهش معنی دار ضریب تبدیل غذایی در هر دو نسبت اسیدهای چرب امگا-? به امگا-? در دوره های رشد، پایانی و نیز کل دوره گردید (0?/0>P). استفاده از روغن ماهی به طور معنی‌داری وزن نسبی چربی محوطه بطنی را کاهش داد (05/0>P). روغن ماهی به‌طور معنی‌داری توانست نسبت هتروفیل به لنفوسیت را کاهش (05/0>P) و تیتر آنتی‌بادی کل و غلظت IgG در پاسخ ایمنی اولیه علیه SRBC (05/0>P) و نیز تیتر آنتی بادی کل و غلظت IgM در پاسخ ایمنی ثانویه علیه SRBC را افزایش دهد (01/0>P). استفاده از حداقل600 میکروگرم درکیلوگرم سلنیوم منجر به افزایش معنی‌دار وزن نسبی بورس فابریسیوس گردید (01/0>P). همچنین به دنبال بهره مندی از سطوح افزایشی سلنیوم آلی نسبت هتروفیل به لنفوسیت کاهش (0?/0=P) یافت و این امر سبب گردید که به دنبال استفاده از حداقل ??? میکروگرم درکیلوگرم سلنیوم آلی بالاترین تیتر آنتی‌بادی کل و IgM در پاسخ ایمنی ثانویه علیه SRBC مشاهده شود (01/0>P). هرچند نسبت های متفاوت اسیدهای چرب امگا-? به امگا-? تاثیری بر هیستولوژی دستگاه گوارش نداشت، اما تغذیه سطوح 900 و 1200 میکروگرم درکیلوگرم سلنیوم آلی منجر به افزایش معنی‌دار طول پرز و سطح جذب ظاهری گردید (01/0>P). تحت تاثیر استفاده از روغن ماهی و سطوح افزایشی سلنیوم آلی جمعیت باکتری اشرشیاکلی کاهش (01/0>P؛ 0?/0>P) و جمعیت لاکتوباسیل ها افزایش (05/0>P؛0?/0=P) یافت. در جیره های بر پایه روغن سویا ظرفیت آنتی اکسیدانی خون به دنبال استفاده از ??? میکروگرم درکیلوگرم سلنیوم آلی افزایش یافت،‌ این در حالی بود که این شاخص در جیره های بر پایه روغن ماهی به دنبال تغذیه ??? میکروگرم درکیلوگرم سلنیوم آلی بهبود یافت (01/0>P). استفاده از روغن ماهی منجر به کاهش معنی‌دار غلظت کلسترول، تری گلیسیرید وLDL و نیز فعالیت آنزیمی AST و ALT شد (01/0>P). همچنین استفاده از سطوح 900 و 1200 میکروگرم درکیلوگرم سبب بروز پایین ترین غلظت پلاسمایی کلسترول،LDL و MDA، کمترین فعالیت آنزیمی ALT و بالاترین ظرفیت آنتی اکسیدانی خون و غلظت سلنیوم گردید (01/0>P). در جیره های بر پایه روغن سویا بهره گیری از حداقل 600 میکروگرم در کیلوگرم سلنیوم آلی سبب بروز بهبود ظرفیت آنتی اکسیدانی کل، ظرفیت نگه داری آب و کاهش درصد افت پخت عضله ران شد؛ حال آنکه این شاخص‌ها در جیره های بر پایه روغن ماهی زمانی بهبود یافتند که از سطح 900 میکروگرم درکیلوگرم سلنیوم آلی بهره برده شده بود (01/0>P). به دنبال افزایش سطح سلنیوم آلی، غلظت MDA در حضور هر دو منبع روغن جیره کاهش و فعالیت آنزیمی گلوتاتیون پراکسیداز، سوپراکسیددیسموتاز و نیز غلظت سلنیوم بافتی افزایش یافت (01/0>P). لذا یافته های آزمایش حاضر بیانگرآن است که هرچند بهره گیری از سطح 600 میکروگرم در کیلوگرم سلنیوم آلی در جیره های با نسبت بالای امگا-6 به امگا-3 می تواند سبب بروز بهترین پاسخ های عملکردی و بیولوژیکی گردد، اما در جیره های بر پایه روغن ماهی جهت دستیابی به برترین شاخص های کیفی گوشت و نیز پاسخ های ایمنولوژیک، هیستومورفولوژیک و عملکردی، بهره گیری از سطح بالاتر سلنیوم آلی (900میکروگرم در کیلوگرم) اجتناب ناپذیر است. کلمات کلیدی: جوجه گوشتی، آنتی اکسیدان، اکسیداسیون، اسید چرب، سلنیوم