سبزیجات جایگاه ویژه¬ای در رژیم غذائی انسان در راستای تأمین سلامتی به عهده دارند و بنابراین نقش مهمی در امنیت غذایی جمعیت رو به رشد جهان ایفا می¬کنند. بادمجان یکی از سبزیجات مهم از خانواده سولاناسه است و از دیرباز در سبد غذایی خانوار به عنوان یک جزء غذایی مورد استفاده قرار می¬گیرد. آگاهی از نظام گرده¬افشانی و آثار خویش¬آمیزی گیاه در برنامه¬¬ریزی بهینه اصلاحی آن گیاه الزامی است. این مطالعه به منظور برآورد تأثیر میزان خویش¬آمیزی بر روی تولید بذر، صفات مورفولوژیک و عملکرد در 4 رقم خودگشن شده بادمجان مشتمل بر سالی، دنیس، بارتوک و بلن در مقایسه با حالت بدون گرده¬افشانی دستی آنها اجرا شد. این مطالعه در قالب طرح بلوک¬های کامل تصادفی در F1 با 3 تکرار در گلخانه واقع در دهاقان و در F2 با 6 تکرار در گلخانه واقع در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه صنعتی اصفهان اجرا شد. ابتدا عملکرد و تأثیر گرده¬افشانی بر افزایش تعداد بذر در نسل F1 مورد بررسی قرار گرفت که نشان داد بیشترین عملکرد و تعداد میوه در بوته مربوط به ژنوتیپ بارتوک و بیشترین تعداد و وزن بذر در میوه مربوط به ژنوتیپ بلن بوده است. در نسل F2 ، در هر جمعیت بذرهای گروه بندی شده درشت و ریز به تفکیک کشت شدند و تجزیه و تحلیل داده¬ها برای 20 صفت مورفولوژیک و 3 صفت بیوشیمیایی در نسل F2 انجام شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اندازه بذر فقط بر سه صفت طول کلاهک، وزن و تعداد بذر گل¬های با خامه متوسط تأثیر گذار بوده است. همچنین بین برخی ارقام در برخی از صفات تفاوت معنی¬داری وجود داشت اما در صفت عملکرد نوع رقم مؤثر نبود. با انجام تجزیه به مؤلفه¬های اصلی 3 مؤلفه در جمعیت¬های مورد بررسی استخراج شد که 94/76 درصد از تغییرات کل را توجیه می¬نمود. همچنین از بای¬پلات رسم شده همبستگی بین صفات نشان داد که با افزایش عملکرد و تعداد میوه در بوته تعداد بذر در میوه هم افزایش می¬یابد. همچنین تعداد میوه در بوته و تعداد بذر با درصد گل خامه بلند همبستگی مثبت و معنی داری داشت که نشان می¬دهد با افزایش تعداد گل خامه بلند تعداد میوه در بوته و تعداد بذر در میوه افزایش می¬یابد. در بررسی عملکرد نتاج F2، بیشترین عملکرد و تعداد میوه در بوته همانند F1 مربوط به رقم بارتوک بود و بیشترین تعداد بذر حاصل از گرده¬افشانی در نسل F2 نیز در ژنوتیپ بارتوک مشاهده¬ شد با وجود اینکه در این ژنوتیپ راندمان اثر گرده¬افشانی نسبت به ژنوتیپ¬های دیگر کمتر بود. همچنین بررسی واریانس درون و ضریب تغییرات دو صفت عملکرد و تعداد میوه در بوته در نسل F2 نشان داد که احتمالاً ارقام سالی و دنیس دارای بیشترین تعداد ژن برای دو صفت عملکرد و تعداد میوه در بوته بوده اند. کلمات کلیدی : بادمجان، پارتنوکارپ، خویش¬آمیزی، تعداد بذر، خامه بلند، خامه متوسط، خامه کوتاه، عملکرد