ریزپوشینه كردن اوژنول در نانوالیاف ژلاتین به روش الكتروریسی بدون نازل به منظور افزایش ماندگاری ماهی
تاریخ دفاع
مقطع تحصیلی
كارشناسی ارشد
گروه آموزشی
علوم و صنایع غذایی
استاد
نفیسه سلطانی زاده
آبزیان به عنوان منبع غنی از ویتامینها، مواد معدنی، اسیدهای چرب غیر اشباع و پروتئین برای انسان محسوب میشوند، لذا توسعه روشهای افزایش عمر ماندگاری و حفظ تازگی این محصولات حائز اهمیت است. هدف از این پژوهش حفظ کیفیت ماهی شیر سکن در مدت زمان نگهداری با استفاده از پوششدهی توسط نانوالیاف ژلاتین حاوی اوژنول بود. به منظور تولید نانوالیاف، محلولهای ژلاتین با غلظت 10، 15 و20 درصد وزنی/ حجمی و نسبتهای مختلف ژلاتین/ اوژنول (ژلاتین: اوژنول 50:50، 70: 30، 90: 10) تهیه شدند. ویسکوزیته، هدایت الکتریکی و کششسطحی محلولها اندازهگیری شد. سپس عملیات الکتروریسی توسط دستگاه الکتروریسی بدون نازل-پیندار با شرایط ولتاژ 13 کیلوولت، فاصله نوک پین تا جمعکننده 10 سانتیمتر و سرعت چرخش 3? دور بر دقیقه انجام شد. در ادامه راندمان و بارگذاری انکپسولاسیون موردبررسی قرار گرفت. ویژگیهای نانوالیاف از جمله مورفولوژی و قطر نانوالیاف بهوسیله میکروسکوپ الکترونی روبشی افتراقی بررسی شد. جهت بررسی ساختار شیمیایی و گروههای عاملی نانوالیاف، از طیف مادون قرمز تبدیل فوریه (FTIR) با محدوده موج cm-1 4000-350 و جهت تجزیه و تحلیل پروفایلهای حرارتی از آنالیز وزن سنجی گرمایی (TGA) استفاده شد. فعالیت آنتیاکسیدانی نانوالیاف حاوی اوژنول با استفاده از روش رادیکال DPPH انجام شد. در انتها، نانوالیاف حاوی اوژنول بهمنظور پوششدهی ماهی استفاده شد و pH، خروج خونابه، اکسیداسیون، رشد میکروبی، رنگ و بافت نمونهها طی 7 روز انبارمانی مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشاندهنده راندمان انکپسولاسیون بالای %97 و افزایش بارگذاری وکارایی ریزپوشینه کردن در اثر افزایش غلظت اسانس و غلظت ژلاتین بود (05/0P<). نانوالیاف حاصل از محلول ژلاتین/ اوژنول با نسبت 50:50 در غلظت 20 درصد ژلاتین، با کمترین میانگین قطر، برابر با53/18 ± 11/91 نانومتر و بالاترین راندمان (14/0 ± 98/99) و کارایی انکپسولاسیون(0/12 ± 12/49) برای آنالیزهای بعدی انتخاب شد. اوژنول بدون هیچ واکنش شیمیایی بهخوبی در نانوالیاف قرار گرفته بود و افزایش پایداری حرارتی اوژنول در اثر انکپسولاسیون مشاهده شد. افزایش غلظتهای ژلاتین و نسبت ژلاتین/ اوژنول باعث افزایش فعالیت آنتیاکسیدانی شد (05/0P<) و نانوالیاف ژلاتین/ اوژنول با نسبت 50:50 در غلظت 20 درصد ژلاتین، داری بالاترین میزان فعالیت آنتیاکسیدانی برابر با 23/1 ± 99/75 درصد بود. نتایج نشان داد که پوششدهی ماهی با نانوالیاف حاوی اوژنول به طور مؤثری از افزایش pH، خروج خونابه، تخریب بافت، اکسیداسیون، فساد میکروبی و تغییرات رنگ در نمونه جلوگیری میکند. در روز هفتم انبارمانی، خروج خونابه و مقدار pH در نمونه بدون پوشش به ترتیب 3/2 ، درصد و 15/7، و در نمونه دارای پوشش به ترتیب26/1 درصد و43/6 بود . مقادیر اکسیداسیون و فساد میکروبی نیز در نمونه بدون پوشش از نمونه دارای پوشش بیشتر بود (05/0P<) بطوریکه در روز هفتم در نمونه بدون پوشش برابر با kg /(MDA)mg 02/0 ± 37/0، logCFU/g 07/0 ± 5/4 و در نمونه دارای پوشش برابر با kg /(MDA)mg 01/0 ± 14/0، logCFU/g 04/0 ± 7/2 بود. بنابراین پوششدهی ماهی با استفاده از نانوالیاف ژلاتین حاوی اوژنول به طور مؤثری منجر به افزایش عمرماندگاری و حفظ ویژگیهای کیفی این محصول در طی انبارمانی شد.
کلمات کلیدی: ریزپوشینهسازی، اوژنول، ژلاتین، نانوالیاف، الکتروریسی بدون نازل، ماهی، عمر ماندگاری

