لادن طلائی
سفیدبالک پنبه Bamisia tabaci (Gennadius)، یکی از آفات مهم و اقتصادی در سراسر جهان است. این حشره آفتی بسیار پلیفاز است که از حدود 1000 گونه گیاهی از محصولات گلخانه¬ای، مزرعه¬ای و باغی در مناطق مختلف گرمسیری و نیمه گرمسیری تغذیه می¬کند. این سفید بالک از طریق تغذیه از آوند آبکش و ترشح عسلک که منجر به رشد قارچ در نواحی آلوده میشود، به گیاه خسارت میزند. علاوه بر این، B. tabaci میتواند بیش از 200 گونه ویروس گیاهی را انتقال دهد. درحال حاضر کنترل سفیدبالک¬ها عمدتا با روش¬های شیمیایی انجام می¬شود. استفاده¬ی مکرر از حشره¬کش¬ها روی این گروه از آفات مشکلاتی از جمله بروز مقاومت، از بین رفتن دشمنان طبیعی یا اثرات زیست محیطی را در پی دارد. به این ترتیب استفاده از سایر روش¬های کنترل از جمله استفاده از ارقام مقاوم در برنامه¬ مدیریت تلفیقی آفات مورد توجه است. هدف از این پژوهش بررسی میزان حساسیت پنج رقم فلفل¬دلمه¬ای (ترمس، نیروین، 302، آریستاتل و لورکا) به B. tabaci در شرایط آزمایشگاهی می¬باشد. ابتدا بیوتیپ جمعیت سفیدبالک مورد استفاده در آزمایشات به روش مولکولی مورد بررسی قرار گرفت. سپس پارامترهای جدول زندگی این آفت روی پنج رقم فلفل دلمه¬ای اندازه¬گیری شد. نتایج حاصل از آزمایشات مولکولی نشان داد که جمعیت مورد استفاده بیوتیپ B یا سفیدبالک برگ نقره¬ای بود. همچنین بررسی پارامترهای دموگرافیک جمعیت سفیدبالک پنبه روی ارقام مختلف فلفل¬دلمه¬ای نشان داد که این آفت می¬تواند سیکل زندگی خود را روی هر پنج رقم فلفل¬دلمه¬ای تکمیل کند؛ اما طول مراحل مختلف زیستی روی ارقام مختلف اختلاف معنی¬داری نشان داد. رقم نیروین طول کل دوره¬های قبل از بلوغ طولانی¬تری دارد. طول دوره جنینی، پوره سن اول و شفیره روی این رقم طولانی بود. طولانی¬ترین طول دوره پوره سن دوم روی رقم ترمس گزارش شد. سفیدبالک¬های بالغ ماده پرورش¬یافته روی این رقم دارای کمترین طول عمر و کمترین طول دوره¬ی تخم¬ریزی بودند. همچنین رقم ترمس دارای کمترین نرخ زنده¬مانی ویژه سنی بود. ارقام نیروین و ترمس دارای کوتاه¬ترین طول عمر کل، کمترین میزان باروری، نرخ ذاتی افزایش جمعیت، نرخ متناهی افزایش جمعیت و نرخ ناخالص تولیدمثل بودند. رقم لورکا دارای کوتاه¬ترین طول کل دوره¬ی پیش از بلوغ بود. طول دوره جنینی، پوره سن سوم، شفیره روی این رقم کوتاه بود. رقم آریستاتل دارای کوتاه¬ترین طول دوره پوره سن اول و دوم بود. این رقم دارای بالاترین نرخ زنده¬مانی ویژه سنی-مرحله زیستی حشره ماده است. رقم 302 دارای کوتاه¬ترین طول دوره¬ی جنینی بود. این رقم دارای بالاترین نرخ ارزش تولیدمثلی ویژه سنی-مرحله زیستی شفیره و حشره ماده بود. ارقام آریستاتل، لورکا و 302 دارای طولانی¬ترین طول عمر حشره ماده، باروری، نرخ ذاتی افزایش جمعیت و نرخ متناهی افزایش جمعیت بودند. بر اساس نتایج بدست آمده در بین ارقام مور بررسی، ارقام نیروین و ترمس کمترین حساسیت را به B. tabaci نشان دادند و ارقام آریستاتل، 302 و لورکا دارای حساسیت بیشتری به این آفت بودند.کلمات کلیدی: سفیدبالک¬پنبه، جدول زندگی، واریته های مختلف فلفل دلمه ای

