زنبور Habrobracon hebetor Say (Hymenoptera: Braconidae) پارازیتوئید خارجی لارو حشرات بویژه بالپولکداران آفت است. زنبور ماده با فلج¬کردن لارو میزبان و سپس تخم¬ریزی روی آن در کنترل بیولوژیک آفات نقش مهمی دارد. جمعیت¬هایی از این زنبور به طور طبیعی آلوده به همزیست باکتری Wolbachia است. درحالیکه نقش اصلی باکتری Wolbachia تغییر در سیستم تولید¬¬مثلی حشرات است، اثرات مثبت و منفی این همزیست روی سایر صفات میزبان مانند طول عمر، باروری، انتقال عوامل بیماری¬زا و حساسیت به تنش¬های محیطی در حشرات زیادی گزارش شده است. هدف از تحقیق حاظر بررسی اثرات زیرکشنده آفت¬کش¬های تیوسیکلام، دینوتفوران و تیامتوکسام روی پارامترهای زیستی و رفتاری زنبور پارازیتوئید H.hebetor آلوده وغیرآلوده به باکتری Wolbachia است. بدین منظور زنبور پارازیتوئید روی لارو¬های پروانه¬ی kuehniella Ephestia پرورش داده شد و برای ایجاد جمعیت¬ غیرآلوده به باکتری Wolbachia ، تیمار آنتی بیوتیک در نظر گرفته شد. با آزمایشات زیست سنجی روی حشرات کامل به روش تماس با باقی¬مانده سموم، دزهای کشنده و زیرکشنده تعیین شد و سپس پارامترهای زیستی جمعیت و رفتار جفت¬گیری آن برای هر سم در دو غلظت زیرکشنده 15و 25 درصد جمعیت (LC15 , LC25) بررسی شد. نتایج نشان داد اگر چه تیمار آنتی بیوتیک می¬تواند منجر به حذف باکتری Wolbachia شود ولی افزایش قابل توجه نرزایی در جمعیت، ادامه¬ی آزمایشات را غیر ممکن ساخت. نتایج زیست سنجی، غلظت کشنده 50 درصد جمعیت را برای¬ آفت¬کش¬های تیوسیکلام ، تیامتوکسام و دینوتفوران به ترتیب 19/72، 48/394 و 26/175 نشان دادکه بیانگر این است که آفت¬کش تیوسیکلام سمی ترین ترکیب روی حشرات کامل در بین سایر تیمارها است. آزمایشات طول عمر حشرات بالغ و میزان زادآوری و مدت زمان تا یافتن جفت، طول مدت جفت¬گیری و تعداد دفعات جفت¬گیری با استفاده از مشاهده چشمی و ثبت توسط کرنومتر در مدت زمان سی دقیقه، به منظور بررسی رفتار جفت¬گیری این زنبور انجام شد. از نظرزادآوری و باروری، رفتار جفت¬گیری بین تیمارهای آفت¬کش و شاهد اختلاف معناداری مشاهده گردید. براساس نتایج بدست آمده تیمار آفت¬کش باعث کاهش زادآوری، افزایش مدت زمان جفت¬یابی، کاهش مدت جفت¬گیری و کاهش تعداد جفت¬¬گیری در زنبور پارازیتوئید می-شود. آفت¬کش تیوسیکلام بیشترین تاثیر منفی و آفت¬کش دینوتفوران کمترین تاثیر منفی را داشت. اگر چه آزمایشات ما نشان داد که این سموم برای زنبور پارازیتوئید مضر هستند و می¬توانند باعث مرگ و میر، کاهش میزان باروری و کاهش عملکرد رفتار جفت¬گیری شوند ولی آزمایشات تکمیلی گلخانه¬ای و مزرعه ای لازم است تا بتوان با اطمینان از نتایج این تحقیق در برنامه¬ی مدیریت تلفیقی آفات و استفاده همزمان از سموم و زنبور H.hebetor استفاده گردد.کلمات کلیدی : کنترل بیولوژیک ، زیست سنجی، سموم نئونیکوتینوئید، پارازیتیسم