باتوجه به اکوسیستم خشک اغلب مناطق کشور، استفاده از کودهای آلی به منظور حفظ و ارتقاء پایداری و حاصل‌دهی خاک‌ها امری ضروری است. پسماندهای آلی کشاورزی و صنعتی می‌توانند به عنوان ماده اولیه در ساخت کود آلی مورد استفاده قرارگیرند که به رفع مشکلات دفع و بازیافت این مواد نیز کمک خواهد‌ کرد. با افزایش تولید کاغذ در کشور و افزایش بازیافت ضایعات ناشی از آن، پسماند لجن کارخانه‌های بازیافت کاغذ نیز افزایش یافته است. پسماند لجن کارخانه‌ی بازیافت کاغذ با توجه به ماده اولیه‌ یا خوراک کارخانه دارای منشأ سلولزی است که پس از فرآوری، کمپوست و غنی‌سازی می‌تواند به عنوان ماده اصلاحی در خاک‌ مورد استفاده قرار گیرد. هدف از این مطالعه بررسی اثر ترکیبات حاصل از فرآوری پسماند لجن خمیرکاغذ کارخانه مقواسازی اترک بر خاک و رشد گیاه کینوا رقم تیتیکاکا بود. این تحقیق در مزرعه چاه اناری دانشگاه صنعتی اصفهان به صورت کاشت گلدانی و در طرح بلوک کامل تصادفی اجرا شد. در این تحقیق غنی‌سازی لجن خمیر کاغذ از عناصر کودی N، P و K طی فرآیند کمپوست شدن در سطح ?? (DPC وWPC) و ?? (COF) انجام شد. فرآیند ورمی‌کمپوست شدن هم به مدت ? ماه بر روی لجن خمیر کاغذ انجام شد (VER). از لجن خمیر کاغذ به صورت اولیه مرطوب (WP) و خشک (DP) نیز استفاده شد. تیمارهای کود حیوانی و کود شیمیایی نیز به عنوان شاهد و به منظور مقایسه اثر مواد اصلاحی ساخته شده بر خاک و گیاه در نظر گرفته شدند. از هر یک از مواد اصلاحی به میزان ? درصد وزنی به خاک گلدان‌ها افزوده شد. نتایج نشان داد که کاربرد مواد اصلاحی ساخته شده از لجن خمیر کاغذ در خاک باعث افزایش غلظت فسفر قابل جذب و نیتروژن کل خاک، فسفر، پتاسیم، منگنز، آهن، منیزیم و مس دانه کینوا و شاخص سبزینگی برگ کینوا نسبت به شاهد شد. این در حالی است که افزودن مواد اصلاحی به خاک اثری بر غلظت کلسیم دانه کینوا، کلسیم و منیزیم محلول خاک، آهن قابل جذب خاک، pH، EC، چگالی حقیقی خاک و پایداری خاکدانه نداشت. تیمار COF به طور معنی‌داری وزن و طول شاخساره و عملکرد دانه کینوا را نسبت به سایر تیمارها افزایش داد. مواد اصلاحی ساخته شده از لجن خمیر کاغذ سبب کاهش غلظت روی دانه کینوا، روی و منگنز قابل جذب و چگالی ظاهری خاک نسب به شاهد شدند. غلظت فسفر، پتاسیم، آهن و مس قابل جذب خاک در تیمار COF از سایر تیمارها بیشتر بود. به طور کلی نتایج این تحقیق نشان داد، کود آلی ساخته شده از پسماند لجن خمیر کاغذ (COF) به عنوان یک ماده اصلاح کننده و همچنین تامین‌کننده عناصر کودی در خاک می‌تواند مورد توجه قرار گیرد. کلمات کلیدی: ماده آلی، کود آلی، کینوا، بازیافت کاغذ، کشاورزی پایدار