رفتن به محتوای اصلی
x
استاد دانشجو مقطع تحصیلی گروه آموزشی ساعت تاریخ دفاع مکان دفاع

مسعود بهار

حانیه احدی كارشناسی ارشد گیاهپزشكی
بیماری گال طوقه یکی از بیماری های مهم و اقتصادی در گلخانه های گل رز می باشد که توسط گونه های دارای پلاسمید بیماریزای باکتری Agrobacterium   . از خانواده Rhizobiaceae ایجاد می شود. عامل بیماری به مدت طولانی در خاک باقی می ماند و پس از ورود به گیاه میزبان، از طریق ادغام ژنتیکی بخشی از پلاسمید بیماریزای خود تحت نام T-DNA ، با اختلال در تقسیم سلولی گیاه موجب بروزگال در ناحیه ریشه، طوقه و شاخه ها می گردد. با توسعه گال و ایجاد فشار به سیستم آوندی گیاه، انتقال آب و مواد غذایی به قسمت های هوایی گیاه مختل شده و گیاهان مبتلا به گال ضعیف شده و یا از بین می روند. مشخص شده است که بعضی از اگروباکتریوم های فاقد پلاسمید بیماریزا نیز در شیره نباتی گیاهانی مانند رز، مو و داوودی، بصورت سیستمیک وجود دارند که باعث ایجاد بیماری نمی شوند. به دلیل امکان انتقال پلاسمید بین گونه های مختلف اگروباکتریوم، احتمال انتقال ژن بین این باکتریها و ظهور نوترکیب های جدید وجود دارد. چنین فرایندی می- تواند به افزایش تنوع ژنتیکی گونه ها و یا ظهور بیوتیپ های جدید Agrobacterium   . کمک نماید. به این لحاظ، آگاهی از حضور انواع اگروباکتریوم های بیماریزا و غیر بیماریزا در گال و نیز شیره گیاهی میزبان، ضمن کمک به تشخیص عامل بیماری و آگاهی از فراوانی نسبی گونه های بیماریزا در میزبان، اطلاعات مناسبی نیز از رفتارهای اکولوژیکی گونه- های مختلف اگروباکتریومی بدست می دهد.بنابراین، تشخیص دقیق باکتری بیمارگر گال طوقه رز، بررسی تنوع ژنتیکی و آگاهی از بیماریزا یا غیر بیماریزا بودن جدایه های اگروباکتریومی بدست آمده در قلمه ها و پایه های رز وارداتی به کشور و بررسی مطابقت گونه ها یا ژنوم وارهای عامل گال طوقه رز درگال و شیره نباتی هر نمونه، از اهداف پژوهش حاضر تعیین شد. به این منظور، طی سال های 1402-1400 نمونه هایی از رزهای مبتلا به گال از گلخانه های استان اصفهان و در موارد معدودی استان تهران جمع آوری شد. پس از جداسازی باکتری از گال نمونه ها و همچنین شیره نباتی تعدادی از آنها، تمام جدایه ها تحت واکنش PCR با جفت آغازگر عمومی RGF/RGR قرار گرفتند و جدایه هایی که در آنها تک باند اختصاصی bp517 تکثیر گردید، به عنوان جدایه های متعلق به جنس اگروباکتریوم انتخاب شدند. انگشت نگاری ژنتیکی این جدایه ها با آغازگرهای BOX1R و ERIC1/ERIC2 (rep-PCR) نشان داد که تنوع ژنتیکی زیادی بین 64 جدایه مورد بررسی در این پژوهش وجود دارد که در پنج گروه متفاوت دسته بندی شدند. با مقایسه الگوی باندی جدایه های گال و شیره آوندی مربوط به همان نمونه گال با استفاده از آزمون ERIC-PCR مشخص شد که به غیر از دو جدایه Ag133 (گال) و Ag133s (شیره آوندی)، سایر جدایه های استخراج شده از گال و شیره آوندی مربوط به همان نمونه، الگوی انگشت نگاری ژنتیکی مشابهی ندارند. در آزمون بیماریزایی جدایه ها روی دیسک های هویج و تعدادی جدایه منتخب در ساقه گیاهان فلفل، شمعدانی و گوجه فرنگی، همه آنها به جز سه جدایه Ag108، Ag118 و Ag130 در میزبان های خود تولید گال کردند. با استفاده از آزمون های بیوشیمیایی، تعلق اکثر جدایه های این پژوهش به A.tumefaciens biovar 1 تایید شد، هرچند نتایج این آزمون ها با گروه بندی جدایه ها برمبنای rep-PCR مطابقت نداشت. طی واکنش های PCR با جفت آغازگرهای طراحی شده براساس توالی نواحی ژن های پلاسمیدی دخیل در بیماریزایی مانند VCF/VCR، VirD2A/VirD2C? و tms2A/tms2B ، تک باندهای نوکلئوتیدی با اندازه های مورد انتظار در جدایه ها تکثیر شد، ولی جدایه Ag130 باند اختصاصی bp 224 (VirD2A/VirD2C?) را تکثیر نکرد. طی آزمون PCR با جفت آغازگرهای اختصاصی تولید اپین، جدایه های مورد بررسی در این پژوهش، استرین های تولیدکننده نوپالین تشخیص داده شدند. اگرچه استفاده از روش های بیوشیمایی و rep-PCR کمکی به شناسایی گونه جدایه های مورد بررسی نکرد، ولی با ترسیم درخت فیلوژنی براساس جفت آغازگرهای مبتنی بر ژن های housekeeping معلوم شد که جدایه Ag101 به A.rubi ، جدایه های همگروه با Ag104 به ژنوم وار نزدیک G19 و جدایه های همگروه با Ag166 به ژنوم وار G7 شبیه هستند. شباهت زیاد جدایه های غیر بیماریزای Ag108 و Ag130 به جنس Brucella از یافته های جالب توجه این پژوهش بود، چرا که باکتریهای   . Brucella از جمله پاتوژن های جانوری محسوب می شوند و گزارشی از بیمارگری آنها روی گیاهان وجود ندارد. با در نظرگرفتن مجموع نتایج آزمونهای بیوشیمیایی و روش های مولکولی و نیز تجزیه و تحلیل توالی های چند لوکوسی(MLSA)، به نظر می رسد که جدایه های باکتریایی عامل بیماری گال رز در این پژوهش از تنوع بالایی برخوردار هستند و شناسایی دقیق ژنوم وارهای آنها به زمان بی

تحت نظارت وف ایرانی