صبیحه سلیمانیان زاد
مصرف آنتیبیوتیکها به شکل خودسرانهبرای پیشگیری از بروز و درمان بیماریها در آبزیان به ظهور باکتریهای مقاوم دربرابر آنتیبیوتیک منجر شده است. به همین علت در بسیاری از کشورها قوانین بسیارسختی در زمینه استفاده از آنتیبیوتیکها وضع شده است. یکی از راههای حل این مشکلاستفاده از مکملهای غذایی چون پروبیوتیک، پریبیوتیک و سینبیوتیک است که اثراتسودمندی بر ایمنی و مقاومت در برابر بیماری میزبان دارند. از آنجایی کهبهترین پروبیوتیک برای هر جاندار از دستگاه گوارش همان جاندار جدا میشود، در اینپژوهش ماهیان از مزارع صید شده، پس از جداسازی، همگن سازی و رقیق سازی قسمتانتهایی روده، نمونهها بر پلیتهای حاوی محیط کشت MRSagar، M17 agar و MMRS agar کشت و گرمخانهگذاری شدند. کلنیهای تشکیلیافته، از نظر ویژگیهای مورفولوژی و بیوشیمیایی مورد بررسی و جدایههای گرم مثبتو کاتالاز منفی برای آزمایشهای بعدی انتخاب شدند. جدایههای باکتریایی اسیدلاکتیک براساس توانایی رشد در حضور اسیدیته متفاوت و نمک صفراوی و تفاوت درخصوصیات بیوشیمایی غربال شده و سپس مقاومت آنها به خصوصیات پروبیوتیکی از قبیلمقاومت به اسیدیته متفاوت و غلظت نمک صفراوی و شرایط شبیه سازی معده مورد بررسی وغربال قرار گرفتند. در نهایت اثر ضد میکروبی باکتریها در حضورگلوکز و اینولین بر علیه رشد باکتریهایبیماریزا، حساسیت آنها به آنتیبیوتیکها و بررسی تحریک رشد آنهاتوسط اینولین، ارزیابی شد. باکتریهای به دست آمده، از طریق آنالیز توالی ژنی 16S rDNA شناسایی شدند.نتایج نشان داد که از مجموع 58 جدایه باکتریایی اسید لاکتیک جدا شده از روده ماهی،36 جدایه از نظر رشد در حضور شرایط مختلف اسیدیته و املاح صفراوی و همچنین خصوصیاتبیوشیمایی متفاوت بودند. از بین 36 جدایه غربال شده، اکثرا مقاوم به شرایط مختلفاسیدیته و 12 جدایه مقاوم به املاح صفراوی بودند. از بین این 12 جدایه، 6 جدایهتوانستند در حضور شرایط شبیه سازی شده معده مقاومت کنند. 6 جدایه باکتریایی غربالشده به تنهایی در مقایسه با رشد به همراه اینولین بر ضد باکتریهای بیماریزا ادواردسیلا تاردا و آئروموناس هیدروفیلا اثر ضد میکروبیبیشتری دارند، اینولین در مقایسه با گلوکز، تفاوت معناداری بر تحریک رشد و زندهمانی باکتریها داشت و نسبت به آنتیبیوتیکها، نتایج متفاوتی نشان دادند. تمامی 6جدایه با روش مولکولی، لاکتوباسیلوس ساکئی شناسایی شدند که برای اولین بار درایران از روده ماهی قزلآلای رنگینکمان جداسازی شدند. نتایج این مطالعه، پتانسیلپروبیوتیکی لاکتوباسیلوس ساکئی و دارا بودن اثر ضدمیکروبی برعلیه رشدباکتریهای بیماریزا و استفاده از اینولین به همراه لاکتوباسیلوس ساکئی به عنوان ترکیب سینبیوتیکی تایید میکند.
کلمات کلیدی: قزلآلارنگینکمان، باکتریهای اسیدلاکتیک، پروبیوتیک، پریبیوتیک، لاکتوباسیلوسساکئی، اینولین.

