سرخس آبی آزولا با رشد سریع و به‌عنوان تثبیت کننده نیتروژن یک محصول نویدبخش برای تولید کودهای ارگانیک و سازگار با محیط زیست است که به دلیل محتوای پروتئین بالا، مشخصات اسید آمینه مطلوب و محتوای ریز مغذی آن است. در اینجا به بررسی اثر عصاره آزولا کارولینیانا بر تغذیه و رشد گوجه فرنگی (رقم آماریس) می پردازیم. عصاره آزولا به دو صورت استفاده شده است: الف) محلول پاشی و ب) کاربرد در محیط کشت. تیمارهای محلول پاشی شامل: الف) محیط کشت جانسون کامل به عنوان شاهد، ب) محیط کشت جانسون کامل + محلول پاشی 5/0درصد عصاره آزولا، پ) محیط کشت جانسون کامل + محلول پاشی 1 درصد عصاره آزولا، ت) محیط کشت جانسون کامل + محلول پاشی 2 درصد عصاره آزولا، ث) محیط کشت نیم جانسون، ج) محیط کشت نیم جانسون + محلول پاشی 5/0 درصد عصاره آزولا، چ) محیط کشت نیم جانسون. + محلول پاشی 1% عصاره آزولا، ح) محیط کشت نیم جانسون + محلول پاشی 2% عصاره آزولا. همچنین تیمارهای مصرف عصاره آزولا در محیط کشت شامل: الف) محیط کشت جانسون کامل به عنوان شاهد، ب) محیط کشت جانسون کامل+ 5/2 درصد کاربرد عصاره آزولا در محیط کشت، پ) محیط جانسون کامل + 5 درصد کاربرد عصاره آزولا در محیط کشت، ت) محیط کشت نیم جانسون، ث) محیط کشت نیم جانسون + 5/2 درصد کاربرد عصاره آزولا در محیط کشت، ج) محیط کشت نیم جانسون + 5 درصد کاربرد عصاره آزولا در محیط کشت. تجزیه واریانس، مقایسه تیمارهای آزولا و کاربرد عصاره در محیط کشت گوجه فرنگی در قالب طرح کاملا تصادفی با ساختار تیمار یک طرفه با استفاده از نرم افزار SAS 9.0 انجام شد. تیمارهای مختلف محلول‌پاشی عصاره آزولا اثر معنی داری (در سطح 5 درصد) بر وزن تر میوه و همچنین اثر معنی داری (درسطح 1 درصد) بر وزن خشک ریشه، ارتفاع شاخساره، طول ریشه، سبزینگی برگ، سفتی میوه، درصد نیتروژن میوه، شاخساره و ریشه، غلظت روی در ریشه و شاخساره، غلظت آهن میوه، شاخساره و ریشه و غلظت ویتامین ث داشته است. تیمارهای مختلف محیط کشت اثر معنی داری (در سطح 1 درصد) بر ارتفاع شاخساره، سبزینگی برگ، درصد نیتروژن در شاخساره و ریشه، غلظت روی در شاخساره و همچنین اثر معنی داری (در سطح 5 درصد) بر وزن تر شاخساره، وزن خشک شاخساره، درصد نیتروژن در میوه و غلظت روی در میوه داشت. به‌طور کلی در کاربرد عصاره آزولا به صورت محلول پاشی، تیمار 1 درصد عصاره آزولا و در کاربرد عصاره آزولا به صورت افزودن به محیط کشت، تیمار 5/2 درصد عصاره آزولا بهترین عملکرد را در اکثر صفات گوجه‌فرنگی رقم آماریس نشان داد. مقایسه دو نوع کاربرد عصاره آزولا نشان داد که وزن خشک میوه، غلظت روی در میوه و ریشه، غلظت آهن در ریشه و ویتامین ث در محلول پاشی به طور معنی‌داری بیشتر از کاربرد در محیط کشت بود. اگرچه وزن خشک اندام هوایی، وزن خشک ریشه، وزن تر اندام هوایی، وزن تر ریشه و طول ریشه در کاربرد محیط کشت به طور معنی داری بیشتر از این پارامترها در محلول پاشی بود. در مجموع، نتایج ما نشان داد که محلول‌پاشی عصاره آزولا به‌طور معنی‌داری منجر به تقویت زیستی گوجه‌فرنگی شد. کلمات کلیدی: آزولا کارولینیانا، عصاره آزولا، محلول پاشی، نیتروژن، گوجه فرنگی، آهن، روی.